Logo konvib-312

Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

Bijensterfte en imidacloprid

Van: Agso nv - Erik Goris [mailto:erik.goris bij agso.be]
Verzonden: maandag 6 juli 2009 12:29
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Collega's,

In Nederland is er een studie gedaan naar Imidacloprid in het Nederlandse oppervlaktewater gedaan.
http://www.bijensterfte.nl/nl/node/21

Volgens verschillende berichten zou dit Imidacloprid ook reeds in het oppervlakte en het drinkwater te vinden zijn in hoeveelheden die voor de bijen schadelijk zijn.
Met dit drinkwater maken we onze suiker siroop om de bijen in te winteren!!!

Het staat onomstotelijk vast dat Imidacloprid in kleinere dosis de bijen niet dood maar dat deze storingen in het sociaal gedrag, navigatie en het vinden van voedsel vertonen.

Weet er iemand of er een gelijksoortige studie bestaat voor België. Zo ja kan daar de referenties van gegeven worden aub.

Voor wie niet bekend is met de n.g. Een nanogram is gelijk aan 10-9 g, ofwel 0,000 000 001 gram.

Een vergelijking:
Een platte treinwagon kan 70 Ton laden en is 11 m lang.
Als een trein met platte wagens van 235km (!!!!)  geladen met bakstenen één gram voorstelt dan is één baksteen 1ng.

Een andere vergelijking:
Als de afstand tot de zon 1 gram voorstelt dan is een meter 1 ng.

Of zoals het in de powerpoint presentatie staat:

1 gram imidacloprid eerlijk verdeeld over de voltallige wereldbevolking (6,8 miljard personen) is per persoon al genoeg gif om een werkbij arbeidsongeschikt te maken

Ik hoop dat er in dit land ten minste één iemand met verantwoordelijkheid wakker schiet.

MVG

Erik Goris

Van: Hugo Thoné [mailto:hugo.thone bij edpnet.be]
Verzonden: maandag 6 juli 2009 14:39
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Beste,

Er bestaat een recente studie van  van prof.  Haubruge (Unif van Luik) die juist het tegengestelde beweerd.
Smurf smel naar  HIER ,  p. 76 (p.12 pdf-bestand)
"sic ...er is geen enkel verband tussen de bijensterfte en de aanwezigheid van maïs die behandeld werd met imidaclopride. In elk geval voor België."

mvg,

Hugo

Van: Erik Goris [mailto:erik.jjm.goris bij telenet.be]
Verzonden: maandag 6 juli 2009 15:12
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Beste,

Tja in België zal het dan anders zijn dan in de rest van de Europese landen, wat me erg zou verwonderen.

Het probleem is niet dat de bijen sterven aan het product.(daarin heeft de Waalse professor waarschijnlijk gelijk) Het probleem is dat de bijen hun intelligentie verliezen. Dat wat ze nodig hebben om met elkaar te communiceren, voedsel te vinden, te oriënteren, en sociaal gedrag te ontwikkelen. Daarnaast verliezen ze hun immuniteit tegen ziektes. Het is pas dan dat de varroa en aanverwanten om het hoekje komt kijken.

Intussen zijn er ook in andere landen studie bekend geworden van wat de gifstoffen met de bijen doen. De resultaten lopen ongeveer gelijk.

- Zeer giftig voor bijen (onomstreden feit)
- Bij lage dosis maakt het bijen al ziek (vrijwel onomstreden, bijvoorbeeld Halm et al., 2006; zie ook Suchail et al, 2004)
- Verstoort het navigatievermogen van bijen (Yang et al., 2008; Halm et al., 2006; Bonmatin et al., 2006)
- Het Ctgb gaat bij de beoordeling van een toelatingsaanvraag uit van oude testmethoden die niet zijn toegesneden op de nieuwe risico's van systemische gewasbeschermingsmiddelen. (Halm et al., 2006 en Maxim en Van der Sluijs, 2007)
Chronische en stapelende effecten worden niet gesignaleerd door de klassieke toxiciteittests omdat
die alleen de acute sterfte van individuele bijen meten. Ook de kooiproef de tunnelproef en de veldproef bleken in Frankrijk niet toereikend om dit soort effect aan te tonen terwijl het er bij grootschalige toepassing van imidacloprid in de zonnebloem en mais teelt wel bleek te zijn met als gevolg massale bijensterfte.
- de natuurlijke afbraakproducten (zogenaamde metabolieten) van Imidacloprid zijn nog giftiger voor bijen dan Imidacloprid zelf (onomstreden feit)
- Komt van niet-bloeiende planten via honingdauw (uitgescheiden door ondemeer luizen) die bijen verzamelen ook in bijen terecht (zie toelatingsbesluit Ctgb Admire-O-Tec).
- Zit in normoverschrijdende hoeveelheden in het Nederlandse oppervlaktewater (Bestrijdingsmiddelenatlas))
- Imidacloprid komt 2 jaar na gebruik op een stuk grond nog steeds in pollen en nectar terecht van bloeiende planten op die grond (gemeten, onweerlegbaar feit).
- Clothianidine is zeer persistent in de bodem (halfwaardetijd typisch 830 dagen), is vrij mobiel in de bodem en kan naar het grondwater sijpelen of aflopen naar oppervlaktewater

Wat mij vooral interesseert is of er Imidacloprid in het bodemwater en of drinkwater is aangetroffen. Ik weet wat 1ng betekend. Als dat zo is, dan laat de rest zich raden. Dan zijn we mede de oorzaak van dat onze bijen ziek worden.

MVG

Erik Goris

PS: Ik was verleden jaar op het Duitse imkersconges. Daar kwam een Grieks professor spreken. Hij had gericht onderzoek gedaan naar de gifstoffen. Op het einde zei hij. Ik sta er van verbaast dat er überhaupt nog bijen leven met al de giften dat ze moeten verwerken.

Van: Agso nv - Erik Goris [mailto:erik.goris bij agso.be]
Verzonden: maandag 6 juli 2009 15:30
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Hugo,

Mag ik je feliciteren met jullie tijdschrift. Het moet een hele opgave zijn om een zo mooi verzorgt tijdschrift vol met informatie elke keer weer ter perse te krijgen.

MVG

Erik Goris

Van: Hugo Thoné [mailto:hugo.thone bij edpnet.be]
Verzonden: maandag 6 juli 2009 15:38
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Ne mens moet toch  iets doen om zijnen hemel te verdienen.
In ieder geval , bedankt.

mvg,

Hugo

pst. het meeste is gepikt van Tinternet

Agso nv - Erik Goris schreef:
Hugo,

Mag ik je feliciteren met jullie tijdschrift. Het moet een hele opgave zijn om een zo mooi verzorgt tijdschrift vol met informatie elke keer weer ter perse te krijgen.

MVG

Erik Goris

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij euphonynet.be]
Verzonden: maandag 6 juli 2009 21:50
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Dat deze informatie op de website van Universiteit Utrecht is tamelijk opzienbarend, want hoewel meerdere wetenschappers al waarschuwden voor de gevaren van systemische insecticiden voor de bijen en er zelfs al subletale en letale limieten voor vastlegden, is het zeldzaam dat een universiteit dit soort berichten de wereld instuurt. Zelf volg ik dit debat al sinds het einde van de negentiger jaren en ik moet bekennen dat je als leek zo'n beetje in een schommel zit: de ene keer geraak je overtuigd dat die pesticiden niet anders dan schadelijk kunnen zijn, de andere keer denk je 'als dergelijke verstandige mensen zeggen dat het geen kwaad kan, kan dit niet anders dan waar zijn'. Meten is weten, zegt men en daar wringt het schoentje! In een labo verwerf je zonder moeite de zekerheid dat de producten schadelijk zijn, maar het is niet moeilijk om aan te tonen dat labosituaties in de praktijk niet voorkomen. En zo blijven we twijfelen. In Wallonië lachen de imkers prof. Haubruge weg! Sorry, Hugo! Dat wil niet zeggen dat de imkers bewezen hebben dat hij ongelijk heeft, wel zeggen ze voldoende bewijzen te hebben dat hij het spel van de multinationals speelt, dat hij noodzakelijke testen niet uitvoert, bijvoorbeeld stuifmeel van maïs afvangen aan de vliegplank en dat onderzoeken op imidacloprid (hijzelf zei destijds dat hij daarvoor geen centen heeft). Toen ik naar zijn informatiesessies ging in Gembloux, liep zijn assistent N.B. Nguyen er rond met de tekst van een uiteenzetting die de prof in Frankrijk had gegeven (samen trouwens met prof. Jacobs). Iedereen kon die inkijken. Tot mijn ontsteltenis stond erin dat maïs nectarklieren heeft! Dat is echt onbegrijpelijk, ik denk dat iedere imker weet dat dit niet waar is. Maar ook dit bewijst niet dat er imidacloprid in het stuifmeel van maïs zit in die mate dat het schadelijk is voor de bijen. Wel roept dat bij mij vraagtekens op in verband met het 'serieux' van zijn conclusies. Hij heeft ook nooit onderzoek verricht naar de gevolgen van besmet stuifmeel voor de larven van de bijen (dat deed ook Bayer niet trouwens en dat blijft een enorme lacune). Waar hij mijn inziens wel gelijk in heeft, is dat vele imkers te weinig aandacht hebben voor een tijdige en efficiënte bestrijding van de varroamijten. Laat ons daar nu onmiddellijk mee beginnen!
Beste groetjes,

Ghislain

Van: Ludo De Clercq [mailto:ludo.de.clercq bij skynet.be]
Verzonden: woensdag 15 juli 2009 19:32
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Dag Ghislain,

Ik moet toegeven dat ik ook wat verschoot toen ik hoorde, wat ge hier beschrijft als "Tot mijn ontsteltenis stond erin dat maïs nectarklieren heeft!".

Ik vind het anderzijds spijtig dat zo'n misstap in het begin van 's man's pogingen om ons verder te helpen (mis)bruikt wordt om hem in discrediet te brengen, wanneer de antwoorden die hij geeft niet zijn wat we verwachten of verlangen. Dat is op de man spelen i.p.v. op de bal. Wie nooit in zijn leven een stommiteit heeft gezegd of gedaan, werpe de eerste steen.
Wanneer iemand overstapt van insecten in het algemeen, naar specifiek bijen, mag men niet verwachten dat hij op enkele weken tijd 100% scoort op alles.

Feit is dat Haubruge zowel in Wallonie als Vlaanderen vijanden heeft gemaakt door het falende Varroa-beleid aan te klagen. Men zou dan verwachten dat hij van de imkers bijval krijgt, want ik zie veel imkers zich in bochten wringen om in het buitenland aan chemische bestrijdingsmiddelen te geraken die hier verboden zijn (maar in Nederland, Duitsland of Frankrijk wel mogen), dan wel gebruik maken van Tak-tik, Asuntol of Klartan (gelukkig gebruikt niemand die ik ken nog Rotenone).
Maar merkwaardige genoeg gebeurt dat niet, en stel ik zelfs vast dat enkele politiek belangrijke waalse imkers hem als een persoonlijk affront beschouwen. Zo van, komt die kerel die denkt dat mais nectar geeft, MIJ vertellen dat ik incompetent ben, en niet weet hoe ik moet behandelen tegen Varroa! (hoorde ik er een zelf zeggen, van wie ik weet dat hij al zijn kasten kwijt was na gebruik van Rotenone).

Geeft mais dan wel geen nectar, soms komt er blijkbaar toch wel iets uit.
Uit het onderzoek van http://www.bijensterfte.nl/de/node/62 (Prof. Vincenzo Girolami, Universiteit van Padua in Italie), dat ik via [bijen] leerde kennen, blijkt toch dat de bladeren een soort waterige nectar afgeven uit klieren die 'hydathoden' genoemd worden (http://en.wikipedia.org/wiki/Hydathode en http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/e05/05a.htm, het verschil tegenover een nectarie wordt duidelijk uitgelegd in http://dbs.umt.edu/courses/biol316/Anatomy/plant/secret/index.html ), en die eventueel besmet plantvocht kunnen afvoeren. In het volwassen stadium van de mais (plant hoger dan 40 cm) zou dit volgens Girolami geen problemen opleveren, maar bij de kiemplantjes, die natuurlijk naar verhouding zeer klein zijn tegenover de dosis product, mat hij 10 tot 100 ppm Imidacloprid in het waterdruppeltje.
Dit is de eerste waarneming die mij kan overtuigen dat er uit een correct gebruikte zaadbehandeling, theoretisch alvast objectief schadelijke dosissen tot bij een bij kunnen geraken.
Toch een randbemerking daarbij: Dit soort uitzweten van besmet water door de kiemplanten treedt slechts op in extreme omstandigheden (zeer natte bodem en hoge luchtvochtigheid en nacht), die maar optreden in situaties waarin de bijen overvloedig elders water vinden. Daar bij deze concentraties Imidacloprid sterk afstotend werkt op de bijen is de kans dus klein dat ze (buiten de labo-omstandigheden van Prof. Girolami) van dat vocht zouden drinken. Daarbij zijn deze concentraties zo hoog dat de bijen die ervan drinken na 2 tot 5 minuten dood zijn (dus waarschijnlijk al na enkele seconden niet meer in staat zijn tot vliegen), wat maakt dat ze waarschijnlijk niet terug naar de kast gaan met het besmette water (wel een verlies van vliegbijen dus).

Enfin, het laatste is er nog niet over gezegd. Ik blijf vragen stellen bij de sublethale theorieen. Deze stammen allen van onderzoek door Collin/Bonmatin en Guez/Belzunces. Analyse van hun wetenschappelijke publicaties heeft voor mij aangetoond dat er belangrijke fouten zijn gemaakt, in die mate dat ik ze niet als wetenschappelijk relevant kan beschouwen. Daardoor zijn ook alle studies die daarop steunen helaas irrelevant.
Ik heb deze mensen gesproken en heb hun mijn analyses via de 'groupe de travail 'abeilles' onder Ir Eric LIEGEOIS' voorgelegd, en ze zijn mij elk antwoord schuldig gebleven. Ik heb daarbij voorstellen geformuleerd om hun data te bekomen zodat ze op een correcte manier kunnen worden geanalyseerd, maar dat weigeren ze.
Het belangrijkste argument tegen de sub-lethale theorie is, dat als ze klopt, er nu reeds geen enkele bij meer zou rondvliegen door wat er over de jaren heen al in de bodem beland is.

Bedenk ook dat een verbod op deze producten betekent dat er andere (oudere) producten in de plaats zullen worden gebruikt, in hogere dosissen om hetzelfde effect te bekomen. Gaat het dan voor onze bijen vooruit of achteruit? Ik weet het niet.

Beste groeten,

Ludo

Van: Hugo Thoné [mailto:hugo.thone bij edpnet.be]
Verzonden: woensdag 15 juli 2009 20:24
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Beste,

Lees in dit verband ook http://www.hthone.be/boekje/IMME09-2.pdf p.52 en 53 (pagina 20 v/h pdf-document).

mvg,

Hugo

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij euphonynet.be]
Verzonden: donderdag 16 juli 2009 14:20
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] Nog maar eens imidacloprid

Goede middag Ludo en allen,

We zijn het er beiden absoluut over eens dat vele en vele imkers onvoldoende aandacht besteden aan de varroabestrijding. En dat geldt even zeer voor de timing als voor de gebruikte producten. Er zijn nog teveel imkers die de mijten observeren en bestrijden als ze er tijd en zin voor hebben terwijl dat een prioriteit zou moeten zijn het hele jaar door. Wat de keuze van de producten betreft, mijn mening is dat velen producten zoeken die minder duur zijn dan de wettelijk voorziene bestrijdingsmiddelen. Dan is de vraag of deze laatste door iedereen gebruikt zouden worden, mochten ze minder geld kosten. Niet zeker dat het antwoord volmondig ja is. Via het Honingproject is het anders perfect mogelijk om hun prijs voor de imker te doen dalen. 'Varroabestrijding' is een van de zes rubrieken die Europa bereid is te financieren. Het gemiddelde uitgavencijfer van de andere EG-landen voor deze rubriek ligt hoger dan wat er bij ons wordt aan besteed!
Ik vind het ook fijn dat je begrip vraagt voor Haubruge en C° als het gaat over de moeilijkheid die er is om in een korte tijdspanne de kennis van de materie te verwerven. Ik weet ook niet welke planten er allemaal nectarklieren hebben of niet. Maar in het Waalse onderzoek was er slechts één plant in het geding, met name maïs (in Frankrijk ging het ook over zonnebloemen). Dan is het toch niet zo moeilijk - en bovendien een absolute must - om die voor de context uiterst belangrijke plant door en door te kennen.
In het themanummer over Gezondheid van Hans Laevens staat er een bijdrage van Janine Kievits over de subletale effecten en over het niet-testen van de al dan niet schadelijkheid van imidacloprid op de larven. Ik vind die uitleg aanvaardbaar en logisch, maar ik ben geen wetenschapper en dus is voorzichtigheid vereist. Overigens zijn de wetenschappers het hierover onder elkaar grondig oneens. Ik betwijfel wel of Collin/Bonmatin en Guez/Belzunces hun geloofwaardigheid als wetenschapper over de balk zouden gooien om een paar heethoofdige Franse imkers ter wille te zijn. Je zult ook wel weten dat Bayer zijn communicatie over de giftigheid van hun product sinds 1995 heeft bijgesteld, dat wekt ook geen vertrouwen. En op het ministerie van Volksgezondheid moeten we ook niet rekenen want het enige dossier dat bij een erkenningaanvraag opgesteld wordt, is dat van de producent. Testen door derden zijn daar niet in voorzien. Het is nu overigens Europa dat beslist (op ongeveer dezelfde manier).
Weet je, Ludo, hoe lang de tabakmultinationals blijven beweren zijn dat tabak onschadelijk was voor de gezondheid? Ik had destijds een collega van wie de vader voor zo'n multinational werkte. Zijn functie? Er voor zorgen dat de twijfel rond de schadelijkheid bleef bestaan. De man was ingenieur en had vele collega's wereldwijd. Je weet beter dan ik dat Bayer en C° ook dergelijke mannen in dienst hebben.
Weet je wat? Ik zou heel graag hebben dat de systemische insecticiden onschadelijk zijn voor de bijen, maar ik durf het niet geloven.
Beste groetjes,

Ghislain.