Logo konvib-312

Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

Varroabestrijding via blokkering van de RNA-transcriptie bij de mijt

 

Van: patrick.caesteker bij telenet.be [mailto:patrick.caesteker bij telenet.be]
Verzonden: woensdag 22 december 2010 18:28
CC: bijen
Onderwerp: [bijen] HOOP!

http://www.hln.be/hln/nl/2661/Bedreigde-Dieren/article/detail/1199168/2010/12/22/Redding-nabij-voor-de-bijen.dhtml

 

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij telenet.be]
Verzonden: woensdag 22 december 2010 20:00
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] HOOP!

Ziet er inderdaad veel belovend uit, Patrick, bedankt.

Wie zich nog wat verder wil verdiepen, kan hier terecht:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2933685/

Beste groetjes,

Ghislain.

 

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij telenet.be]
Verzonden: woensdag 22 december 2010 20:15
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: [bijen] Nog over 'HOOP'.

Dit nieuws over een eventuele doorbraak in de varroabestrijding raast over de wereld!

Van overal stromen er wetenschappelijke commentaar en krantenartikels binnen.

Hierbij een interview met de onderzoeker, dr. Alan Bowman, van de universiteit van Aberdeen:

http://news.bbc.co.uk/today/hi/today/newsid_9312000/9312256.stm

Het stukje dsRNA dat de varroa zichzelf doet vernietigen, zou met de suikersiroop kunnen worden toegediend.

Deze eventuele doorbraak zal te danken zijn aan de sequencering van het varroagenoom dat dit soort toepassingen mogelijk maakt.

Bron: BEE-L.

Beste groetjes,

Ghislain.

 

Van: Toon Jacobs [mailto:toon.jacobs bij telenet.be]
Verzonden: donderdag 23 december 2010 0:18
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] HOOP!

Ja Ghilslain,

Ik heb moeite gedaan maar voor mij is deze tekst net toch wat te moeilijk om hem goed te kunnen begrijpen en ik denk voor de modale imker ook.

Groeten,

Toon

 

Van: philippe vercammen [mailto:philippevercammen bij hotmail.com]
Verzonden: donderdag 23 december 2010 8:14
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] HOOP!

Beste mensen,
Dat is inderdaad een zeer labotechnisch rapport die voor de modale imker niet echt leesbaar/ bruikbaar is.
Het bewijst echter wel dat men er op een seriueze mannier op wetenschappelijk niveau wereldwijd mee bezig is.
 Dat bewijst nog maar eens hoe belangrijk onze bijen wel zijn.
Laat ons hopen dat het werkt en dat we eidelijk van die duvels (varomijten) verlost mogen zijn.
Het voordeel is dat het om een milieuvriendelijke behandeling gaat waardoor dus minder residus in onze was terechtkomen.
groetjes Philippe 

 

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij telenet.be]
Verzonden: donderdag 23 december 2010 13:37
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] HOOP!

Je zegt dat terecht, Toon.

Het Engels is al een drempel op zich  en de functie van RNA  in een cel is zo gecompliceerd en door zo weinigen gekend dat een vertaling van de tekst al niet veel helpt.

Laat het ons houden bij de eenvoudige beschrijving van HLN: ‘Door de natuurlijke functies in de genen stil te leggen, zou de mijt aan zichzelf ten onder kunnen gaan’.

Op welke manier dat middel via suikersiroop deze natuurlijke functies in een echt bijenvolk kan stilleggen, met fatale schade voor de mijt, zie ik eerlijk gezegd ook niet in.

Op BEE-L zegt Randy Oliver bovendien dit: ‘De onderzoekers moeten nog aantonen dat het middel werkt in een bijenkast, als dat lukt moet het nog een jaar of twee uitgetest worden en daarna geregistreerd’. We krijgen dus nog ruim de tijd om het allemaal leren te begrijpen J…

Maar dat is zeker geen blijk van pessimisme, overigens wordt de techniek ook al uitgetest op de nosemasoorten door andere onderzoekers (Beeologics).

Nog op BEE-L schreef iemand: ‘dit is het beste kerstgeschenk ooit voor imkers’. Laat het ons hopen.

Beste groetjes,

Ghislain.

 

Van: Mia Daems [mailto:mia.daems bij hotmail.com]
Verzonden: donderdag 23 december 2010 18:23
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: [bijen] gen manipulatie bij varroa

beste,
 
dit zijn inderdaad moeilijke onderwerpen.Mag ik daarom proberen wat licht te brengen in deze duistere dagen.
Waarover gaat het in deze studie?
 
1. dat men tracht de informatie die op dna zit tracht te blokkeren.
 
hier doet men dit door een molecule toe te dienen die lijkt op het overeenkomstige m-rna.
M-rna (m=boodschapper) is laat ons zeggen de molecule die zorgt voor de informatieoverdracht van dna naar
het produktieapparaat van eiwitten:enzymes ,hier bv.GTS,enz.
 
2.Hoe gaan we die molecule toedienen?
 
concreet in deze studie: eerste proeven gebeurden door inspuiten bij de varroa mijt met het produkt,daarna met onderdompelen vd mijten in een oplossing van dit produkt.Men zag dat ook deze methode de gts produktie verstoorde gedurende dagen.
De vraag was natuurlijk hoe komt die actieve stof zo in de mijt.
Men veronderstelt langs de tracheen of langs de cutis(ademhalingswegen en huid).Allemaal goed en wel,maar hoe gebeurt dit in de bijenkast?Wie gaat de mijten hier onderdompelen?
 
De imker geeft zijn bijen suikeroplossing met de aktieve stof.De bijen verwerken dit tot voedersappen.
Wel vooralleer de broedcellen gesloten worden(1 à 2 d ervoor) nestelt het varroa wijfje zich in het voedersap vd cellen,komt nog enkel daaruit met zijn ademhalingsapparaat,zodat de werksters haar nt kunnen vinden.Het varroawijfje dompelt zichzelf onder in de
voedersappen en neemt zo de actieve stof op. 
 
Conclusie:het opzet van deze studie is dus het sturingsmechanisme vd productie van,voor de varroa, levensnoodzakelijke stoffen in de war te sturen op een wijze die bijna praktisch enkel van toepassing is voor de mijt.(door langs het specifieke dna vd mijt te werken).Dus nt schadelijk voor andere organismen.
 
p.s.waarvoor GTS dient zou ons te ver brengen,maar neem maar aan dat ook de mijt daar nt zonder kan.
 
in de hoop dat dit wat licht werpt op de zaak,
 
vg.
jef ruytinx.

 

Van: Chris Van Gampelaere [mailto:chris.vg bij telenet.be]
Verzonden: donderdag 23 december 2010 19:22
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Bedankt, Jef dat is in gewone mensentaal heel duidelijk uitgelegd.

Chris

 

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij telenet.be]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 9:50
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Goede morgen Jef,

Zoals Chris al zei, maakt je heldere uitleg alles veel duidelijker.

Mag ik je toch nog vragen voor wat ‘GTS’ staat?

Je hoeft het niet uit te leggen, enkel de letters van de afkorting verklaren, als het kan.

Hartelijk dank, beste groetjes,

Ghislain.

 

Van: Mia Daems [mailto:mia.daems bij hotmail.com]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 11:49
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

 

dag Ghislain,
 
het gaat hier om glutathion-S-transferase:een vd zovele enzymen in de cel.
Dit enzyme is nodig om zowel eigen als lichaamsvreemde stoffen te (conjugeren), ofte verwerken tot bv meer wateroplosbare en minder electrofiele verbindingen,die dan beter kunnen verwijderd worden via urine of gal.
Dit noemt men ook fase twee van ontgiftiging.
Voorbeelde hiervan zijn: allerhande toxines,insecticiden,kankercellen enz.
Als dit systeem nt werkt ontstaan er supertoxies:die kunnen het DNA aantasten(kanker),of het immuunsysteem,of de energievoorziening vd cel,enz.
 
conclusie: zonder dit enzym loopt het hele celmetabolisme in het honderd door stapeling van giftige stoffen.
 
Als er nog vragen zijn,laat ze gerust komen,maar denk nt dat ik alles weet.
 
nvg.
 
jef ruytinx. 

 

Van: Frank Van de Putte [mailto:frankvdputte bij gmail.com]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 12:04
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Hallo Ghislain,

GST staat voor glutathione S-transferase. Het is een enzyme dat een belangrijke rol speelt in het ontgiften van schadelijke componenten die in het organismen ontstaan of van buitenaf - pesticiden of miticiden - komen. Het enzyme speelt dus een rol in de immuunsysteem van de varroa-mijt en maakt onder meer dat zij weerstand kan ontwikkelen tegen de algemeen gebruikte bestijdingsmiddelen (acariciden).

De epigenese bestudeert hoe genen aan en uit kunnen staan onder invloed van omgevingsfactoren. Honingbijen zijn hier gevoelig aan !

Het bepaalt bvb. waarom een werkster en koningin met dezelfde genetische informatie door voedersap of koninginnegelei (omgevingsfactor) toch tot twee verschillende individuen kunnen uitgroeien.

De interactie tussen de omgeving, de expressie van genen, de produktie van enzymen en het ontwikkelen van het immuunsysteem loopt voor de bijen ongetwijfeld ook zeer direct. Ik hoop dat de onderzoekers voldoende rekening houden met dit domein van de genetica op het moment dat ze het voedsel van de bijen - voor genetische manipulatie bij de varroa-mijt - gaan beïnvloeden.

Ps: mijn mailtje schreef ik net op het moment dat Jef ook antwoordde. Je hebt dus meteen dubbel bericht  !

Fijne witte kerst !

Frank

 

Van: Bieenkorf [mailto:info bij bieenkorf.be]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 12:27
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Misschien een domme vraag maar wordt dat enzym dan ook niet in de bijen geblokkeerd als het via de bijen (siroop, voedersappen) bij de varroa terecht moet komen.
Of kan het geen andere nog ongeweten effect op bijen hebben als we met het leven van organismen zelf gaan beginnen spelen.

Ergens wil ik wel dat de bijen  van de varroa verlost mogen worden maar anderzijds ben ik contra alle technieken die op het leven zelf (de genen van een organisme) ingrijpen.
Ik ben principieel tegen ggo’s (genetisch gemanipuleerde organismen), of het nu planten zijn of dieren.

Nog 2 randopmerkingen :

-          dit zou dan ook een kaakslag betekenen voor de varroa resistentie projecten zoals het BLUP en ander, waar momenteel zo veel  subsidiegeld naartoe gaat

-          moest het lukken zal het middeltje voor in de siroop zwaar gepatenteerd zal zijn en niet goedkoop

 

Prettig eindejaar en een hoopvol 2011

Marc

 

Van: Mia Daems [mailto:mia.daems bij hotmail.com]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 13:34
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Marc, 
 
ik denk dat juist het feit dat de  varroaspecifieke receptor (specifieke dna streng) geblokkeerd wordt zo speciaal is in deze studie.
was dit nt zo dan zou de bij er ook aangaan.
daarnaast doen we niks aan het dna zelf,we zorgen enkel voor een verhinderen vd overschrijving nr rna door overvloedig toedienen van ,laat ons zeggen, receptor blokkers..
 
qua blup project:zeker verder doen.Hoe meer strategien we ontwikkelen ter bestrijding van varroa ,hoe beter.
nvg.
 
jef ruytinx.  
 

Van: David Van Delm - ARDELIS [mailto:david.van.delm bij ardelis.be]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 14:13
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Besten,

Is het wondermiddel waarover we praten een afdoend middel tegen de varroamijt?

Zoniet is het BLUP systeem nog steeds de beste methode om tot een duurzame varroatolerante bij te komen waarbij finaal geen chemische of (biologische) bestrijdingsmiddelen meer nodig zouden zijn.

Mvg,

David

 

Van: Frank Van de Putte [mailto:frankvdputte bij gmail.com]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 14:24
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Hallo Jef,

Dat vraag ik me nu juist af. Glutathione S-transferase is alleszins een enzyme dat bij de honingbij en ook bij de mens voorkomt met eenzelfde functie: het ontgiften van toxische stoffen en aldus het behouden van het immuunsysteem. Mij is nog niet duidelijk welke specifieke varroareceptor geblokkeerd wordt.

In het onderzoek wordt alleszins ingespeeld op dosissen. Dmv osmotische effecten creëerden de onderzoekers een situatie waarbij het produkt minder dodelijk was voor de varroamijt, waardoor het effect van het produkt langer werkzaam blijft en de uiteindelijke mortaliteit hoger ligt. Ik kan me dus voorstellen dat de dosis sublethaal voor bijen kan zijn, met evenwel toch een effect op de weerbaarheid van de bij.

Groeten,

Frank

Van: Roger De Vos [mailto:roger.devos3 bij telenet.be]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 15:15
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Ja David , varroatolerant !!!

Mooi woord !

Ik wil je de moed niet ontnemen ,maar als  er enkelen in je buurt niet meewerken aan het BLUB systeem is die varroatolerantie er zo terug uit bij standbevruchting.

En wees gerust overal zitten er imkers die nergens aangesloten zijn en zich van anderen niets aantrekken .

Als dat "wondermiddel" tegen de varroa waar we al lang  op zoek naar zijn ,of vragende partij voor zijn zou werken , dan zou dat het mooiste  geschenk voor de imkers zijn die ze in jaren niet gehad hebben.!

En als dat een centje kost , laat daar dan de subsidies naartoe gaan zo komt het ten goede van iedere imker .

groetjes en nog een fijne kerst gewenst

roger d v

 

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij telenet.be]
Verzonden: vrijdag 24 december 2010 15:46
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Hartelijk dank Jef en Frank om jullie kennis met ons te delen.

Zou het kunnen dat het stukje specifieke DNA-streng dat gekopieerd wordt en RNA wordt, verschillend is bij de varroa en bij de bij, dat de basen ervan dus een andere volgorde hebben?

Zo ja, dan zal dat RNA er anders uitzien bij de bij als bij de varroa, toch?

En als het er anders uit ziet, dan kan het wellicht specifiek aangestuurd worden, niet?

Heb het gevoel dat ik de klok gehoord heb, maar de klepel niet weet hangen J...

Is me wel meer overkomen!

Beste groetjes,

Ghislain.

 

Van: Toon Jacobs [mailto:toon.jacobs bij telenet.be]
Verzonden: zaterdag 25 december 2010 11:12
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Bedankt Jef  om uw verduidelijking, nu weten we tenminste toch al een beetje waar het over gaat.

En aan alle forummers ook van mij nog PRETTIGHE FEESTDAGEN.

Toon

 

Van: David Van Delm - ARDELIS [mailto:david.van.delm bij ardelis.be]
Verzonden: maandag 27 december 2010 11:55
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Roger,

Koninginnen moeten best bevrucht worden door een deel darren die wél uit dergelijke vitale en/of varroatolerantie (VT)-selecties afstammen.  Dat is trouwens de oplossing en strategie voor de toekomst.

De F1 volken gaan wel de juiste raszuivere darren leveren.  Als er via het overlarfproject dus voldoende goed vitaal materiaal wordt verdeeld in de buurt dan is de kans natuurlijk zeer groot dat deze uw moeren zouden bevruchten en dit doorgeven in de standbevruchting.  Ook al zijn er enkeling in de buurt geeft dat geen  grote problemen vermits een koningin met meerdere darren paart.

Het zowat een beetje als de zachtaardigheid, daar kan je zachtaardige bijen of in het slechtste geval stekers op nahouden.

Er word steeds meer rekening gehouden met de verdeling van vitale bijen.  VT is er een onderdeel van de eigenschap vitaliteit in combinatie met eigenschappen die er mee te maken hebben zoals de wintervastheid, hygiënisch gedrag en de weerstand tegen broedziekten.  Wij hameren daarop voor de selectie van onze bijen!

Een dergelijk product is helemaal niet veel beter als hoe we bezig zijn met zuren, enkel dat het minder schadelijk is voor de bijen tijdens behandeling, maar zelfs dat is nog niet bewezen lees ik hier.

Het blijft hoe dan ook dweilen met de kraan open zonder een afdoend resultaat.  Het is geen oplossing voor een schadelijke mijt en de andere problemen, oorzaken van winterverlies die er zijn.

Is dat middeltje dan ook een oplossing voor de andere parasieten, broedziekten en winterverlies door zwakke volken?  Neen ik denk het niet.

Het is leuk dat het zou bestaan en beter als zuren, maar voor een duurzame oplossing geloof ik enkel in een doorgedreven selectie en de bron van alle problemen aanpakken, want een verlies van een volk heeft meerdere oorzaken als enkel de mijt.  Als de bijen zelf deze parasiet aankunnen, ze 'tolereren', ermee in symbiose leven zonder hun schadedrempel word overschreden als CCD tot gevolg en in het algemeen genetisch vitaal en sterk genoeg zijn dan pas spreek ik van een oplossing.

Mvg,

David Van Delm

 

Van: joos ruben [mailto:joos_ruben111 bij hotmail.com]
Verzonden: maandag 27 december 2010 20:54
Aan: bijen bijen
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

 Beste,
 
Ik weet niet of die manipulatie bij de varroa het beste is? Maar wat is het beste ik denk dat aan alle dingen die we gebruiken nadelen te vinden zijn.
 
Prettige feesten,
 
Ruben 

 

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij telenet.be]
Verzonden: woensdag 29 december 2010 17:51
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Beste David,

Ik zie dat je het document niet hebt kunnen lezen.
Laat ons deze discussie later, als je wel de tijd zult gehad hebt.
Beste groetjes,

Ghislain.

Van: David Van Delm - ARDELIS [mailto:david.van.delm bij ardelis.be]
Verzonden: woensdag 29 december 2010 18:20
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: RE: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Voor mij is er geen discussie meer.

Klaar en duidelijk uit mijn vorige mail.

David

 

Van: Frank Van de Putte [mailto:frankvdputte bij gmail.com]
Verzonden: dinsdag 4 januari 2011 13:20
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] gen manipulatie bij varroa

Ik stuurde Dr. Giles Budge een email voor wat verduidelijking:
 
Dit was mijn vraag:
Dear Dr. Bowman,
Dear Dr. Budge,
 
Referring to your recent publication,
 
“Gene-knockdown in the honey bee mite Varroa destructor by a non-invasive approach: studies on a glutathione S-transferase”
 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2933685/
 
I would like to ask you some questions:
Glutathione-S-transferase plays a role in detoxification of both endogenous and xenobiotic compounds. Honeybees and even humans have GSTs with a similar function in the immune system: detoxification.
 
1.      Why aren’t honeybees sensitive to the RNA-interference ?
 
Is it because:
a.       The specificity of  the genoom and the receptor who is blocked in varroa destructor ?
b.      It’s depending on the dose of treatment by which RNA-interference becomes less virulent and sublethal for bees ?
 
Honeybees are very sensitive to epi-genetical factors.
As an example: the development of queen larvae - with the same genetical information as worker larvae – is depending on an external factor: there food (royal gelly)
 
2.      Is your study also investigating epi-genetical influences of the dsRNA solution method on honeybees ?
 
Thanks in advance for an answer !
Best regards
Frank Van de Putte
 
Dit zijn antwoord:
Dear Frank
 
Thank you for your interest in our work.
 
“Why aren’t honeybees sensitive to the RNA-interference”
The short answer is that they are. However, we are not suggesting that our pilot study on GST will be “the” treatment. We are simply showing methods that demonstrate RNAi works on GST in Varroa, and would like to investigate other, more appropriate, gene targets for future control methods. Future appropriate targets would not have homology with honey bee genes.
 
“Is your study also investigating epi-genetical influences of the dsRNA solution method on honeybees ?”
Currently we have no work to investigate this. However, if the “target” gene does not exist in honey bees, I cannot see a reason to engage in such studies.
 
I hope these answers are helpful. 
 
Giles
 
Laat maar iets weten als iemand graag vertaling heeft !
Met vriendelijke groeten,
Frank

 

Van: Ghislain De Roeck [mailto:gderoeck bij telenet.be]
Verzonden: woensdag 5 januari 2011 8:19
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: [bijen] Gen manipulatie bij varroa.

>“Why aren’t honeybees sensitive to the RNA-interference”
The short answer is that they are. However, we are not suggesting that our pilot study on GST will be “the” treatment. We are simply showing methods that demonstrate RNAi works on GST in Varroa, and would like to investigate other, more appropriate, gene targets for future control methods. (“Waarom zijn de bijen niet gevoelig voor RNA-interference?” (zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/RNA-interferentie).

Waarom zijn honingbijen niet gevoelig voor RNA-interferentie.
In het kort: ze zijn er gevoelig voor. We beweren hoe dan ook niet dat onze pilootstudie “de” (varroa)behandeling zal worden. We tonen gewoonweg methoden die laten zien dat de RNAi-techniek werkt op het GST van varroa en willen graag andere, meer geschikte, doelgenen onderzoeken voor toekomstige (varroa)behandelingmethodes.
(Jef: GST=enzym dat  nodig is om zowel eigen als lichaamsvreemde stoffen te (conjugeren), ofte verwerken (om te ontgiften) tot bv meer wateroplosbare en minder electrofiele verbindingen,die dan beter kunnen verwijderd worden via urine of gal ).


Beste Frank,

Fantastisch dat je dit voor ons hebt willen doen! Heel hartelijk dank.
Het komt me nu toch voor dat het ‘kerstgeschenk’ waarover eerder sprake niet zo groot is als eerst gedacht. Of toch?

Beste groetjes,

Ghislain.

 

Van: Frank Van de Putte [mailto:frankvdputte bij gmail.com]
Verzonden: woensdag 5 januari 2011 11:32
Aan: bijen bij cari.be
Onderwerp: Re: [bijen] Gen manipulatie bij varroa.

Hallo Ghislain,
 
Dr. Budge laat verstaan dat genetische manipulatie bij de varroamijt een mogelijke optie is. Op dit moment is het meer een bewijs dat het principe werkt, maar dat de praktische toepassing niet operationeel is. Het enzyme GST speelt ook voor honingbijen een rol in hun afweersysteem, m.a.w. ze zouden gevoelig zijn aan de manipulatie.
 
Resistentie tegen acariciden en de mogelijkheid om te muteren (zie deze studie: http://www.ars.usda.gov/SP2UserFiles/Place/64133000/PDFFiles/473-Navajas--New%20Asian%20Types%20of%20Varroa%20destructor.pdf )  tonen aan dat de varroamijt een sterke wil om te overleven heeft. Mij lijkt het bestrijden van de mijt een lange weg. Omzichtigheid bij het wereldwijd transporteren van bijen en een bijvriendelijk divers milieu lijken mij persoonlijk minder invasief en misschien wel efficiënter voor lokaal sterk aangepaste bijen met (hopelijk) een eigen weerstand tegen varroa.
 
Mvg,
Frank