Logo konvib-312

Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond
Jaargang: 96
Jaar: 2010
Maand: April
Auteurs: Chris Van Gampelaere

Miniplus, meer dan een bevruchtingskastje

Oorspronkelijk is het bevruchtingskastje miniplus (MP) ontworpen voor imkers die werken met de dadant-blattkast. De originele ramen van MP zijn vervaardigd uit kunststof en kunnen aan elkaar bevestigd worden. Twee aan elkaar geklikte MP-ramen hebben dezelfde afmeting als een honingraam van een dadant-blatthoningzolder. Maar zoals dat meestal gaat in de imkerij, passen imkers het materiaal aan, aan hun eigen bedrijfsmethode. Vandaar dat er evenzeer gebruik gemaakt wordt van houten MP-ramen, vooral door imkers die imkeren met een ander kastmodel dan dadant-blatt.

Waarom kiezen voor een MP?

11_10_1Er bestaan tal van modellen bevruchtingskastjes. Koninginnentelers en imkers die veel moeren telen, trachten de hoeveelheid bijen in een bevruchtingskastje te beperken. Ze gebruiken bijvoorbeeld de EWK of zelfs de halve EWK. Hoe minder bijen ze nodig hebben, hoe meer volkjes ze kunnen samenstellen. Doch vanaf het moment dat een moer begint te leggen, is een dergelijke, kleine behuizing al vlug te eng.

Voor telers is dat geen probleem aangezien de moeren meestal besteld zijn en verkocht worden, maar imkers die moeren telen voor eigen gebruik moeten op dat moment, op een of andere manier overschakelen naar grotere kasten of ze moeten de moeren overbrengen in grote volken. Tijdens het hoogseizoen houdt dat de nodige risico’s in. Bovendien weet men op dat moment nog maar weinig over de kwaliteit van de moer en haar nakomelingen

Een MP is, net zoals een stapelkast, opgebouwd met losse onderdelen en kan bijgevolg naar believen uitgebreid worden. Dat schept meer mogelijkheden. De moer kan gedurende een lange periode geëvalueerd worden, maar belangrijker nog, men krijgt tijd om de waarde van haar dochters te ontdekken. Daarenboven kan men zonder problemen MP-kolonies met goede moeren, die men teveel heeft, gans de winter houden in hun MPbehuizing. Zo beschikt men altijd over reserve moeren en/of volken.

Materiaal

De MP-onderdelen in de handel zijn vervaardigd uit geëxpandeerd polystyreen. Na het fabricageproces bekomt men een materiaal:
• met een behoorlijke dichtheid;

• met een zeer goede isolatiewaarde;

• met een licht gewicht;

• dat niet rot;

• dat vrij goedkoop is;

• dat geschikt is voor levensmiddelen;

• dat vrij is van koolwaterstoffen.

Dat alles maakt het uitermate geschikt voor een bevruchtingskastje.

Praktijk

Men moet onderscheid maken tussen het klaarmaken van een MP-bevruchtingsvolkje bij de eerste ingebruikname van een MP of wanneer men al beschikt over MP-reservevolken.

1. Eerste gebruik:11_10_2 

Schilder de kastonderdelen met een niet-giftige verf, geschikt voor polystyreen. De verf beschermt het materiaal tegen de UV-stralen van de zon. Kies voor het bodemmodel dat over heel de oppervlakte voorzien is van varroagaas. Het vlieggat afsluiten. Aangezien de fabrikant hiervoor niets voorzien heeft, moet de imker een beroep doen op zijn vindingrijkheid.

Een stukje spons of isolatiemateriaal volstaat vaak al. In een MP-kamer gaan zes ramen. Ik gebruik houten ramen met afstandhouders. In vijf ramen gaat een waswafel. Het zesde raam is omgebouwd tot een voedselraam en wordt gevuld met een niet-klevende zelfgemaakte honingdeeg.

1.1. Vullen met bijen

11_10_3Vooraleer de MP te vullen met bijen zoekt men, in het volk waarvan men de bijen afneemt, de moer op. Ze mag zeker niet in het bevruchtingskastje terechtkomen. Voor bevruchtingsvolkjes gebruikt men best jonge bijen. Ze bevinden zich voornamelijk op ramen met open broed. Men neemt, uit een sterk en gezond productievolk, twee ramen open broed – Duits Normaal (DN). i Ze moeten dicht met bijen bezet zijn.

De bijen in een emmer of teil borstelen. Als men de moeren wil laten bevruchten op een bevruchtingstand dan mogen er geen darren in het volkje aanwezig zijn. Om dat te voorkomen, leidt men de bijen door een moerrooster zodat de darren achterblijven of men plaatst een darrenroosterii voor de vliegopening van de MP. Voor bevruchting op de thuisstand hoeft dit niet. Nadat de vliegbijen de gelegenheid kregen om af te vliegen, geeft men de jonge bijen, in de emmer, best een behandeling met oxaalzuur tegen de varroamijt. Daarna brengt men ze over in de klaarstaande MP.

1.2. Moer inbrengen

Ofwel hangt men een arrestkooitje tussen de ramen, voorzien van een deegstop en een moer die, op de dag van de samenstelling geboren is, of men hangt11_10_4 een rijpe dop tussen de toplatten. De jonge moer mag al gemerkt zijn. De MP afdekken met 11_10_5een plasticfolie en het dak erop plaatsen. Het bevruchtingsvolkje drie dagen donker en fris wegzetten. Dagelijks door het varroagaas van de bodem een beetje water vernevelen. Na drie dagen kan men het volkje buiten opstellen.

De vliegopening verkleinen tot het volk voldoende sterk is om zich te verdedigen tegen eventuele roverij. Het nooit in de vliegroute van productievolken zetten. Superbelangrijk is de voedselvoorraad. Het volkje moet permanent in weelde leven zodat ze op korte tijd de waswafels kunnen opbouwen Als het weer gunstig is en de moer wordt goed bevrucht, zal de MP-kamer al snel te klein worden.

Maar geen nood want: als al de waswafels uitgebouwd zijn, er een mooi broednest met gesloten broed aanwezig is en al de ramen bezet zijn met bijen, dan is het tijd om er de tweede kamer met waswafels op te zetten. Wanneer er geen dracht is constant blijven voederen.

2.Vanuit bestaande MP-volken:

In dit geval werkt men met broedafleggers. Op deze wijze gaat de ontwikkeling van het jonge volkje in de MP veel sneller. Echter met de kennis en de ervaring die men nu heeft over varroase, verdient een broedloze start mijn voorkeur. Maar voor de volledigheid hierna de werkwijze. Men vult een MO, voorbereid zoals eerder11_10_6 beschreven, met twee ramen gesloten broed en één raam jong open broed.

Alle drie de ramen met de opzittende bijen. Van twee extra MP-ramen met open broed borstelt men de bijen af in de MP. Opletten dat de moer niet meekomt. De kamer verder aanvullen met eenAls de MP op de thuisstand blijft, moet hij eerst drie dagen in kelderarrest 11_10_7gezet worden. Als hij elders ondergebracht wordt, dan kan hij bij valavond op zijn voorbestemde plaats gezet worden. Na negen dagen al de doppen breken en het volkje voorzien van een onbevruchte moer of een rijpe dop.

Als de moer begint te leggen op tijd ruimte en bouwgelegenheid geven. Als blijkt dat het volk moerloos is – bijvoorbeeld omdat de moer niet is weergekeerd van haar bruidsvlucht – dan kan de MP-kamer van het moerloze volk zonder problemen op een moergoed MP-volk gezet worden. Voor alle veiligheid met een stuk krantenpapier ertussen, maar vaak is dat zelfs niet nodig.

3. Reservevolken

Grosso modo komt de inhoud van drie MP-kamers en het raatoppervlak van achttien MP-ramen overeen met een zesramer DN. Dat is een al een behoorlijk11_10_8 volk om de winter mee in te gaan. Meestal worden mijn reservevolken op die manier ingewinterd, maar ook kleinere entiteiten overwinteren met succes. waswafel, een raam met 11_10_9stuifmeel en één met voedsel.

Wanneer in het voorjaar blijkt dat een productievolk moerloos of darrenbroedig is, kan met een reserve MP-volk het productievolk gered worden, door beide te verenigen. Dat de ramen niet compatibel zijn met het kastmodel waar men mee imkert, hoeft geen probleem te zijn. Op het productievolk legt men een dekplank met een opening van 23 cm x 23 cm afgedekt met een blad krantenpapier.

Daarop zet men de MP. De delen van de dekplank buiten de MP best afdekken met isolerend materiaal. Als de moer overgestapt is naar het productievolk, een moerrooster leggen op de opening in de dekplank en verder al het broed van de MP laten uitlopen. Regelmatig de lege MP-ramen verwijderen om te voorkomen dat ze gevuld worden met honing.

Voordelen van de MP

De imker kan een selectie uitvoeren op de geteelde moeren en enkel die moeren overhouden die voldoen aan zijn vereisten. Hij kan naar behoefte een aantal reservevolken houden. Met de bijensterfte van de laatste jaren zeker geen overbodige luxe. Blijft hij gespaard van tegenslag dan kan hij er nog anderen mee uit de nood helpen.

Nadelen

De aankoop van het materiaal is een extra investering. Het vraagt op zijn beurt de nodige bergruimte. Reservevolken eisen evenveel zorg en nazicht als productievolken. Ze moeten evengoed met voldoende voorraad ingewinterd worden. Hoewel een sterk MP-volk een behoorlijke hoeveelheid honing kan verzamelen.

i Indien men imkert met een andere raammaat: het equivalent aantal bijen gebruiken.
ii Is in Vlaanderen minder bekend, wordt vooral in Nederland gebruikt. Enkel de darren worden tegengehouden, de moer kan op bruidsvlucht gaan.