Logo konvib-312

Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond
Jaargang: 100
Jaar: 2014
Maand: April
Auteurs: Norbert Nijs

Arrestraam maken

Om de moer tijdelijk op te sluiten, kan elk opgewerkt maar leeg broedof honingraam omgebouwd worden tot een arrestraam door er langs één of langs beide zijden een moerrooster tegen te plaatsen. De eenvoudigste oplossing bestaat erin om één zijde met moerrooster af te sluiten en haar enkel deze zijde te laten belopen. De andere zijde wordt dan dichtgespijkerd met een triplex paneeltje. Het wordt er slechts met twee fijne nageltjes tegen gezet zodat het achteraf gemakkelijk kan verwijderd worden.

Het paneeltje ontneemt de bijen de mogelijkheid om een uitweg doorheen de raat te knagen. Het voorkomt tevens dat er op het aanpalende raam spekraat gebouwd wordt, iets wat wel mogelijk is als men hiervoor een te dunne plaat zou gebruiken. Wie met hoge ramen imkert, hoeft niet het volledige raam met moerrooster af te schermen. Men kan gerust bovenaan een deel van het raam als arrestkooi gebruiken en het resterende onderste gedeelte met een triplex paneeltje afdekken.

De benodigde moerrooster wordt met een ijzerzaag uit een standaard rooster gezaagd. Men gebruikt hem met de draden (staven) horizontaal en de banden vertikaal. Om de moer voldoende ruimte te geven achter de rooster, worden er aan de binnenkant langsheen de vier randen latjes tegen geplaatst met een doorsnede van ongeveer 5 x 10 mm. Ze worden met nietjes vastgezet. De buitenste metalen verticale banden van de rooster dienen op 1 cm van de rand te zitten. Ze moeten dus eventueel wat opgeschoven worden.

Als men de rooster bovenaan drie staven hoger zaagt dan de raamhoogte en deze staven vervolgens verwijdert, kunnen de overblijvende (uitspringende) stukjes verticale band 90 graden geplooid worden zodat men hem gewoon aan het raam kan hangen. Hij wordt daarna nog extra vastgemaakt met een paar stevige elastieken of eventueel met een dunne ijzeren binddraad, verticaal omheen het raam gespannen en bovenaan samengebonden. De rooster moet stevig zitten maar ook gemakkelijk kunnen verwijderd worden.

Voorzie altijd een deurtje

Alvorens men de moer opsluit, moet men altijd eerst de rooster op het raam vastzetten. Om de moer vlot te kunnen inbrengen, wordt er in de rooster een afsluitbare opening (schuifdeurtje) voorzien zoals getoond op de foto. Al wat men daarvoor nodig heeft, is een stukje roosterband op de lengte van drie staven. Men kan er eventueel het middelste van de geplooide bandjes voor gebruiken waarmede de rooster aan het raam hangt. Het bovenste en onderste gaatje van het roosterbandje dienen wel wat vergroot te worden zodat de staafjes er goed doorheen schuiven.13 1

Men kan er bijvoorbeeld een nagel doorheen kloppen met een iets grotere diameter dan de roosterdraad. Om het stukje roosterband in de rooster te zetten, trekt men in het midden drie naast elkaar gelegen staven een paar cm uit naar rechts. De middelste van deze staven wordt daarna in twee stukken gezaagd, een vast deel en een glijdend deel. Om dit nauwkeurig te kunnen doen, trekt men hem uit tot in het midden van de roosterband die zich rechts naast het deurtje bevindt.

Vervolgens zaagt men het uitspringende gedeelte af en men schuift het langs links terug in de rooster. Men doet er daarna goed aan de in twee stukken gezaagde staaf aan de rechter kant 5 mm met een hamer binnenwaarts te kloppen zodat aan de andere zijde het korte gedeelte 5 mm uitspringt. Op die wijze kan men het deurtje gemakkelijker openen en sluiten. Men kan de moer probleemloos via het deurtje rechtstreeks de arrestkooi laten inlopen vanuit de vangknijper.

Toepassingen van het arrestraam

Bij het invoeren van een nieuwe moer is het gebruikelijk om het betrokken volk vooraf hopeloos moerloos te maken door de aanwezige moer te verwijderen, redcellen te laten optrekken en deze acht dagen later weg te breken. Door de oude moer gedurende acht dagen op te sluiten op een arrestraam en haar daarna met dat raam te verwijderen, bereikt men echter hetzelfde resultaat zonder dat er redcellen moeten gebouwd en vervolgens weggebroken worden.

Het bijenvolk is dan twee uur later al klaar om zijn nieuwe moer vreugdevol in de armen te sluiten. Men kan echter ook op dag 8 enkel de oude moer verwijderen en het raam nog een drietal dagen in de kast laten. Dit heeft een dubbel voordeel. Men krijgt namelijk zekerheid dat er geen stille moerwissel aan de gang is. Het al dan niet aanzetten van redcellen op het arrestraam zal op dat vlak duidelijkheid verschaffen.

Maar daarenboven kan men ook nog een pak varroamijten verwijderen door het arrestraam als lokraam te gebruiken en het vervolgens te vernietigen. Men kan trouwens ook enkel om die reden de moer op een arrestraam opsluiten. Daarover meer in een volgend artikel.

Voorts kan een arrestraam ook gebruikt worden in het kader van de zwermdrift. Wanneer er zwermcellen aangetroffen worden in een volk, kan men de vorming van een zwerm het gemakkelijkst voorkomen door de vliegbijen te laten afvliegen. Men maakt dan een vlieger of men werkt met een tussenaflegger. Er moeten in dat geval geen zwermcellen opgezocht en weggebroken worden. De bijen doen het wel zelf. Het vertrek van de vliegbijen neemt echter meestal een paar dagen in beslag en in die fase blijft er altijd een beperkt risico dat er toch een zwerm wordt gevormd.

Dit kan men vermijden door tijdelijk een moerrooster voor de vliegopening te plaatsen maar ook door de moer gedurende twee tot drie dagen in de kast op te sluiten op een arrestraam. Ook in het kader van de moerteelt zou men het arrestraam kunnen inschakelen, namelijk om aan eendaagse larfjes te geraken. Ik denk dan aan een arrest gedurende twee dagen, waarna nog drie dagen gewacht wordt om over te larven.

De moer slechts 24 uur opsluiten lijkt me te kort omdat het ver van zeker is dat ze in haar kooi zonder onderbreking zal doorgaan met het leggen van eitjes. Er zal allicht altijd wel wat tijd verloren gaan omdat de poetsploeg nog moet langskomen om de cellen te reinigen en te ontsmetten, terwijl de moer aanvankelijk ook meer gefocust zal zijn op het zoeken naar een uitweg uit de kooi dan op het opstarten van een nieuw broednestje. Dat zal zijn weerslag hebben op de leeftijd van de larfjes bij het beëindigen van het arrest, maar aan de hand van het broedvlak en van hun formaat kan men dat voldoende beoordelen en er de geschikte larfjes uithalen.