Logo konvib-312

Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond
Jaargang: 102
Jaar: 2016
Maand: Mei
Auteur : Guido Sweertvaegher

Waswafeltoestel

Het geeft een fijn gevoel wanneer je de verzamelde bijenwas kan verwerken tot mooie wasbroden. Trots als een pauw breng je dan de gezuiverde was naar een imkerszaak en laat deze, mits een kleine vergoeding, verwerken tot waswafels. De ontgoocheling komt echter wanneer er 10% verlies in rekening gebracht wordt, terwijl je de mening toegedaan bent dat ‘jouw wasbrood’ toch wel puur en vrij van onreinheden is. Komt daarbij nog dat ‘jouw was’ verdwijnt in de massa van een onbekende smeltkroeg.

 

21 1


Eigen waswafels gieten: een karwei, een utopie?

Een imker is uiteraard een bezige bij, maar om dan nog eens zijn eigen was te wafelen? Volgens vrouwlief houden we ons al veel te veel met onze hobby bezig. En voor de kleine vergoeding dat je moet betalen voor het laten wafelen van je wasbroden, moet je het zeker niet zelf doen. Nochtans, je eigen waswafels zelf gieten, geeft aan het imkeren een extra dimensie.

Een van de redenen waarom men zijn eigen potje honing op tafel kan presenteren is toch wel dat je de kwaliteit van het product kent. De enige echte honing is ‘de honing uit eigen gewin’. Waarom dan de moeizaam verzamelde bijenwas zomaar te grabbel gooien en inruilen tegen waswafels, waarvan de herkomst onbekend is? Als je als imker een biotechnische varroabestrijding toepast in combinatie met de toegelaten bestrijdingsmiddelen, kan je ervan uitgaan dat de verzamelde bijenwas een betrouwbaar product is.

Het verraste me heel positief wanneer ik het voorbije jaar voor het eerst mijn eigen wasbroden tot waswafels verwerkt heb. De veronderstelde zware karwei was plots een plezierige bezigheid. Eens de techniek onder de knie kon ik in een mum van tijd 56 waswafels per uur gieten. Het ging zelfs beter dan het bakken van West-Vlaamse ‘lukken’ (voor niet ingewijden Parijse wafels of boterwafels).

Keuze waswafeltoestel: lucht- of watergekoeld?

21 2

21 3

21 4

De keuze lag voor mij bij een watergekoeld toestel, omdat ik bij dit toestel een beter koelingsregeling kan afstellen. Watergekoeld omdat je bij dit toestel de doorstroming van het koelwater perfect kan regelen. Een aangebouwde regelkraan en manometer zorgen dat je de waterdoorstroming voor de koeling van het waswafeltoestel nauwkeurig kan afstellen.

Afhankelijk van de koelwatertemperatuur, de gietwastemperatuur, de omgevingstemperatuur en de gietsnelheid regel je de waterdruk van 0.2 tot 1.0 bar. Bij een gietwastemperatuur van 80-85°C, koelwatertemperatuur van 10-15°C en een waterdruk van 0.3 bar bedraagt de gietsnelheid 30 seconden per waswafel. Wanneer je de gietwastemperatuur, de koelwaterdoorstroming en de stollingstijd onder controle kunt houden vloeit hieruit een perfecte waswafel

Het is best om een waswafeltoestel aan te schaffen met standaardmaat dadant-blatt. Uit een dadant-blattmaat kun je immers alle gangbare waswafels snijden.


Smeltkroeg

Om de was te kunnen gieten moet hij eerst vloeibaar gemaakt worden. Als smeltkroeg kan je zowel een frituurketel als een bain-marie gebruiken. Een oude frituurketel (liefst met een in de bodem ingebouwde weerstand) is een ideaal smeltrecipiënt. Soms kan je deze gratis of voor een kleine prijs aanschaffen.

De moeilijke temperatuurregeling op 80°C vormt hier wel een probleem. Het vermogen van de weerstand is zo groot dat je de juiste temperatuur moeilijk onder controle kunt houden. Visueel heb je wel een idee van de wastemperatuur: wanneer het oppervlak van de gietwas luchtbellen of schuimvorming vertoont, is de temperatuur te hoog. Met een spanningsregelaar is het echter mogelijk om de temperatuur op een constante waarde te houden.

Een frituurketel heeft ook nog het voordeel dat het bijvullen met was weinig invloed heeft op de temperatuurschommelingen van de smeltwas en het smelten gaat ook veel vlugger.

Hoewel ik de voorkeur geef aan een frietketel, kun je ook gebruik maken van een elektrische steriliseerketel. Maar dat is een nogal dure investering. In het waterbad plaats je dan een ketel waarvan de grootte zodanig is dat de handvaten op de rand van de steriliseerketel rusten.

Een goedkopere methode kun je toepassen door twee kommen in elkaar te plaatsen, de grootste kom voor water en de kleinste voor de smeltwas. Met een elektrische kookplaat kun je dan het geheel op temperatuur brengen. Maak uit veiligheidsoverwegingen geen gebruik van een gasfornuis.

 
Nuttige wenken

21 5

21 621 7

  • Voor je aan de slag gaat, moet je de gebruiksaanwijzing en de nuttige wenken liefst tot tweemaal toe volledig doornemen. Waswafels gieten doe je de eerste keer ook best onder begeleiding van iemand met ervaring
  • Het water van de terugloopleiding van het waswafeltoestel laat je best in een vat afvloeien, zo heb je een betere controle over de doorstroming van het koelwater.
  • Voor het starten van het gietproces wrijf je het deksel en de boorden van het waswafeltoestel in met olijfolie, dit voorkomt het vastzetten van de was en heeft men achteraf weinig kuiswerk.
  • Om dunne waswafels te bekomen sluit je onmiddellijk met een lichte druk het deksel van het toestel, 1 kg bevat dan 16 waswafels.
  • Bij een juiste dosering van de gietwas loopt er weinig overtollige was uit het wafeltoestel. De uitgelopen gietwas verwijder je met een opgewarmd plamuurmes. Het plamuurmes – voorzien van een haak – hangt aan de rand van de smeltkroeg in de was en blijft zo op temperatuur. Zo kun je op een vlotte manier de wasresten verwijderen.
  • Bij het waswafeltoestel hoort een bakje om de overtollige gietwas op te vangen. Dit bakje (trog) moet steeds gevuld zijn met ongeveer 3 liter water. Zo kun je de uitgelopen was gemakkelijk uit de trog verwijderen.
  • De gestolde was van de opvangtrog mag je niet in de smeltkroeg deponeren. Gietwas moet vrij zijn van water of vochtigheid, anders ontstaan er gaten in de waswafel. Je kunt dus best deze was later in een wasbrood verwerken.
  • Het versnijden van een waswafel gebeurt het gemakkelijkst met een sjabloon en de scherpe kant van een plamuurmes. Je doet dat terwijl een nieuwe waswafel aan het stollen is in het waswafeltoestel. De nodige stollingstijd van de uitgegoten was in het waswafeltoestel is immers gelijk aan de tijd die nodig is voor het versnijden van de waswafel
  • Voor iemand die niet overtuigd is, maar de gelegenheid krijgt om eens een demo mee te maken, zou ik zeggen: doen!