Logo konvib-312

Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond
Jaargang: 100
Jaar: 2014
Maand: Juni
Auteurs: Corneel Dewindt, Roger De Croock

Koninginnen en succesvol imkeren deel 3

Met deze derde bijdrage van RKHvzw (deel 1 verscheen in maart en deel 2 in april) willen we het succesvol invoeren vankoninginnen belichten. Het zou zonde zijn om de met zorg geteelde en met succes bevruchte koninginnen verloren te latengaan door ze niet oorheelkunde in te voeren.

Een doorlichting bepaalt de toestand van het volk, wat van belang is voor het aanvaardingsproces. Voor elke situatie is er een ‘veiligste’ methode. Een overzicht van enkele situaties:23 1

1. Moerecht volk:

- oude koningin aanwezig;

- oude koningin waardeloos;

- oude koningin darrenbroedig.

2. Moerloos volk – enkele uren.

3. Moerloos volk met gesloten redcellen.

4. Moerloos volk zonder broed.

5. Moerloos volk, eileggende werksters.

1 - Moerecht volk, oude koningin aanwezig

Het volk is meestal in orde, behalve dat de broedactiviteit verminderd is of het broedbeeld verstoord is. Voor het overige vertoont het volk een normaal gedrag en zijn de bijen gezond. Er zijn geen zwerm- of redcellen aanwezig. In deze situatie zijn twee degelijke methoden aan te bevelen, maar er zijn er natuurlijk meer.

De krantenmethode

We nemen de te vervangen koningin weg en verenigen het volk onmiddellijk met een ander door middel van de krantenmethode. Deze techniek is in imkerkringen ruim bekend en wordt veel toegepast. We plaatsen het moerechte volk boven op het ontmoerde volk met een krant ertussen.

Denk eraan dat het verenigen van twee bijenvolken in alle rust moet verlopen en we de eerstvolgende tien dagen elke storing moeten vermijden. Na een paar dagen het volk openen om de koningin op te zoeken kan nefaste gevolgen hebben.

Zeker met ‘woelige’ bijen kan dit de alarmfase van het bijenvolk zodanig opdrijven dat alle ‘vreemde’ inwoners worden aangevallen, verdreven of gedood. De boodschap luidt dus: laat het volk minimaal tien dagen met rust! Gewoonlijk is het zo dat de aanvaarding tijd vraagt en dat het eerste broed van de nieuwe koningin best gesloten is alvorens we gaan controleren. Nog veiliger is het om te wachten tot de eerste jonge bijen uitlopen.

De bijen een bezigheidstherapie geven door het toedienen van voederdeeg gelijktijdig met het verenigen, houdt de bijen zoet.

Invoeren met invoerkooitje

We verwijderen de oude koningin en plaatsen de nieuwe bevruchte koningin in een invoerkooitje met gesloten deurtje (klepje).

Als er begeleidende bijen in het invoerkooitje zitten, doen we er goed aan om deze te verwijderen. Het gesloten kooitje plaatsen we tussen twee ramen van het ontmoerde volk. Het moerloze volk zal doppen optrekken ondanks de nieuwe moer in arrest. Na vijf tot zeven dagen breken we de redcellen en openen we het deurtje van het invoerkooitje zodat de bijen de koningin kunnen bevrijden via de voederstop.

Invoeren met kunstdop

In plaats van de koningin te laten uitlopen, kunnen we haar ook uit het invoerkooitje halen en ze in een kunstdop plaatsen. Dergelijke kunstdop maken we met een beuken vormstokje van 9 mm dikte. Als we het vormstokje tweemaal in zuivere was dompelen blijft de kunstdop enigszins doorzichtig, wat ons in staat stelt de bewegingen van de koningin te controleren. We laten de koningin erin lopen en drukken de dop net achter haar achterlijf dicht zonder ze te pletten uiteraard.

Na het breken van de redcellen hangen we de kunstdop met koningin tussen twee ramen. Kort nadien bijt ze zich vrij, te vergelijken met het uitlopen van een koningin uit een natuurlijke dop. Om de aanname te bevorderen leggen we een flinke plak voederdeeg boven op de ramen. Geduld is een gouden regel. We laten het volk minimaal tien dagen met rust.

23 2

Bijzondere situaties:

• De koningin is waardeloos.

Nu moeten we ons afvragen: is het volk nog sterk genoeg en gezond? Indien ja: zie vorige methoden. Indien neen: het volk verenigen met een ander sterk volk is de beste oplossing.

• De koningin is darrenbroedig. Als het bijenvolk nog behoorlijk groot en vitaal is, brengen we een nieuwe koningin in met de krantenmethode of met een kunstdop, nadat we de darrenbroedige moer weggenomen hebben. Als het volkje te klein is, kunnen we verenigen. Zeker na half juli, want dan geraakt een dergelijk volkje niet meer op sterkte vóór de winter begint.

Is er alleen nog darrenbroed en zien we veel volwassen darren, dan is leegschudden de beste ingreep. Dergelijk volk is meestal niet meer in staat zich binnen een aanvaardbare periode te normaliseren. Een nieuwe koningin invoeren staat dan gelijk met het verschieten van onze beste pijl.

2 - Moerloos volk van enkele uren23 3

Om een of andere reden is de koningin verloren gegaan of je hebt ze weggenomen.

Situatie 1: er is broed in alle stadia te vinden.

• Dergelijk volk kun je direct met een moerecht volk verenigen via de krantenmethode.

• Een andere mogelijkheid is: de koningin in een gesloten arrestkooi in het volk brengen en ze erin laten tot er voldoende redcellen gesloten zijn. Dan breek je de redcellen en schakel je over op de kunstdopmethode.

• Je kunt het moerloos volk ook opdelen in vijf- of meerramers. Deze afleggers krijgen broed in alle stadia en voedsel van allerlei aard. De bijen trekken redcellen op en wanneer deze gesloten zijn, verwijderen we ze en voeren we een bevruchte nieuwe moer in via de kunstdopmethode. Waak erover dat er slechts één volk uit deze opdeling op de strandplaats blijft. Stel de andere enkele kilometers van de thuisstand op om het afvliegen te vermijden.

Situatie 2: er is alleen gesloten broed aanwezig.

In dit geval is het mogelijk om de koningin ‘s avonds via het invoerkooitje met suikerstop in te voeren. Voor de veiligheid moet je wel nog nazien op redcellen en deze eventueel verwijderen. Ook hier is het toedienen van voederdeeg een ondersteunende bezigheidtherapie.

Situatie 3: er is totaal geen broed aanwezig.

Hier toch even op zeker spelen en een raam open broed in het volk hangen. Als de bijen geen redcellen optrekken, mag je er zeker van zijn dat er een koningin aanwezig is, waarschijnlijk is ze onbevrucht. Als de bijen wel redcellen optrekken, kun je na de geijkte tijd de redcellen wegbreken en de kunstdopmethode toepassen.

3 - Moerloos volk, er zijn gesloten redcellen

In welke staat bevinden de redcellen zich en hoe oud zijn ze? Dat zijn twee cruciale vragen. Als er redcellen beschadigd zijn, zoals op vorige bladzijde afgebeeld, weten we met zekerheid dat er een jonge koningin in het volk aanwezig is. Dan is het onmogelijk om een nieuwe koningin met succes in te voeren.

Als je niet weet hoe oud de redcellen zijn, moet je alle redcellen wegbreken. Breng daarna een nieuw raam met open broed in en wacht tot de redcellen rijp zijn alvorens de  kunstdopmethode toe te passen. Als de cellen niet beschadigd zijn en je bent er zeker van dat ze slechts vijf tot zeven dagen oud zijn, pas je de kunstdopmethode toe.

23 4

4 - Moerloos volk zonder broed

We weten niet hoelang het volk al moerloos is en dus moeten we nagaan of het zonder slag of stoot een koningin zal aanvaarden. Daarom testen we met een ingekooide moer. Breng de jonge leggende moer in een invoerkooitje en leg dit op de toplatten van de geopende kast.

Als het volk volledig moerloos is, zonder enige vorm van broed, dan heb je kans dat de bijen onmiddellijk beginnen te stertselen en met veel gedruis ventileren met de kop in de richting van de jonge koningin. Dit signaal wijst erop dat ze de nieuwe koningin binnenbedelen. Je kunt ze nu gewoon in het volk laten lopen, zonder het risico dat ze wordt afgestoten. Ze is dan al aanvaard.

Een voederdeegje op de toplatten drukken werkt ook hier stimulerend. Als de bijen apathisch blijven, moeten we een invoertruc toepassen: we hangen een raam open broed centraal in het volk en wachten tot de redcellen rijp zijn. Inmiddels kunnen we de koningin, waarover we meestal reeds beschikken, in een invoerkooi tussen de ramen klemmen (deurtje dicht) in afwachting van gesloten redcellen. Daarna passen we de kunstdopmethode toe of openen we het deurtje.

5 - Moerloos volk met leggende werksters

Deze volken zijn doorgaans niet groot en uitgeput. Het is absurd om ze trachten te redden na half juli. Als je dat toch wilt proberen, moet je alle ramen afschudden en ontdoen van het darrenbroed. Geef aan het volk opgebouwde ramen met voedsel. Voeg een open broedraam toe. Na verloop van tijd breek je de rijpe redcellen, pas je de kunstdopmethode toe en voeg er een raam gesloten broed aan toe.

Bij negatieve reactie moet je opruimen. Meestal is het opruimen de beste optie. Veel koninginnen zijn al verloren gegaan door een dergelijk volk te willen redden.