Het vangen van bijenzwermen

d_31_middeleeuws boerenbedrijf

 

Een der mooiste beelden van de imkerij in de late Middeleeuwen, getekend door Johannes Stradanus of Jan Van der Straeten , geboren te Brugge in 1523. De tekening werd waarschijnlijk gemaakt rond 1580 toen hij nog te Antwerpen bij Pieter Aertsen werkzaam was. Ze toont een Middeleeuws boerenbedrijf met omheind binnenhof, waarop allerhande dieren, bijenkorven en oude werk­tuigen voorkomen, Her gehele gezin is druk bezig met het vangen van bijen­zwermen. Terwijl sommige gezinsleden op koperen kerels slaan opdat de bijen zich zouden neerzetten, vangen de ouderen een zwerm die zich aan een boom heeft vastgezet. De man gebruikt daartoe zijn mes dat vroegtijds iedereen bij zich had. Allen hebben kapruinen op het hoofd tegen de bijensteken. Rechts staat een ouderwetse bijenstal riet strooien dak en korven gelijkend op «bis­schopsmutsen». Op de achtergrond mooie oude ''vakwerk'' -gebouwen met scherpe strooien daken, een tvpisch Germaanse bouwwijze. Een hond aan de ketting bewaakt de ingang van her hof dat door een houten schutting omheind is. Onderaan links een waterput waarbij de woorden «Ph. Galle excud», de naam van de graveur, op de wortel van de grote boom «Joh. Straetmans invent», de tekenaar-ontwerper van de prent. Het geheel is harmonisch en precies van afwerking, het getuigt van een rijke verbeelding.
De tekenaar Stradanus of Jan van der Straeten werd geboren te Brugge in 1523, stamt af van het aloude geslacht Van Straeten, was een der beste tekenaars van zijn rijd. Hij werkte vooral te Antwerpen, Lyon, Rome en Florentië, waar hij met Vasari samenwerkte, Hij stierf in 1604.
De besproken tekening werd veel nagetekend in latere eeuwen voor boek ver­luchting, vooral in Duitsland en Nederland.
Deze kopergravure werd gemaakt einde van de zestiende eeuw in de ateliers van Philips Galle te Leiden of te Antwerpen. Zij werd waarschijnlijk later door Fleischmann overgenomen voor her boek van Florinus «Algemeiner Klug- und selbstverstandiger Hausvatter», dit in de zeventiende en achttiende eeuw.

Uittreksel uit het boek "Geschiedenis van de Bijenteelt" door O. Goens en J. Maes. Een uitgave verzorgd door de Koninklijke heemkundige Kring Maurits Van Coppenolle, Brugge.