{"id":1074,"date":"2020-05-10T10:12:43","date_gmt":"2020-05-10T08:12:43","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=1074"},"modified":"2020-06-22T08:54:13","modified_gmt":"2020-06-22T06:54:13","slug":"bedrijfsmethode-van-hohenheim","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=1074","title":{"rendered":"Bedrijfsmethode van Hohenheim"},"content":{"rendered":"
\n

De Moderne Hohenheimse Bedrijfsmethode<\/b><\/span><\/p>\n

1. Wat is een bedrijfsmethode<\/strong><\/span><\/p>\n

Een bedrijfsmethode wordt hier gedefinieerd als de opeenvolging van ingrepen op de bijenvolken gedurende het verloop van het jaar.<\/span>
\nOf anders gezegd, een bedrijfsmethode beschrijft hoe en wanneer de imker zijn bijenvolken moet behandelen om te komen tot goede resultaten.<\/span>
\nEen bedrijfsmethode is wel een ideaalbeeld van wat de imker moet doen. Wat de imker uiteindelijk doet is echter afhankelijk van allerlei factoren zoals het weer, het beschikbare materiaal, het gedrag van de bijen en \u2018last but not least\u2019 de imker zelf. Het resultaat is dat geen twee imkers hetzelfde doen, zelfs bij gebruik van dezelfde bedrijfsmethode.<\/span>
\nOp de vraag aan imkers welke bedrijfsmethode wordt gevolgd zal zelden een duidelijk antwoord volgen. Bij de meeste imkers zit de bedrijfsmethode in hun hoofd met hier en daar enkele duistere fasen waarvan nog niet geweten is hoe ze moeten worden ingevuld. Ieder jaar wordt de bedrijfsmethode wat aangepast om rekening te houden met de opgedane ervaringen van het verlopen jaar of wat men hier en daar gehoord heeft.<\/span><\/p>\n

2. Eisen gesteld aan een goede bedrijfsmethode<\/strong><\/span><\/p>\n

Wat kan er van een goede bedrijfsmethode verwacht worden.<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Een minimum aan werk .<\/span><\/li>\n
  2. Een minimum aan materiaal .<\/span><\/li>\n
  3. Een minimum aan standplaatsen .<\/span><\/li>\n
  4. Een goede oogst.<\/span><\/li>\n
  5. Een oplossing aanbieden voor het zwermen.<\/span><\/li>\n
  6. Een ge\u00efntegreerde varroabestrijding.<\/span><\/li>\n
  7. Minimale bijensterfte.<\/span><\/li>\n
  8. Zorgen voor raatvernieuwing.<\/span><\/li>\n
  9. Ge\u00efntegreerde koninginnenkweek en teelt van jonge volken.<\/span><\/li>\n
  10. Uitvoerig getest en gedocumenteerd zijn.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Voor de meeste imkers is het niet vanzelfsprekend zelf een bedrijfsmethode te ontwikkelen die voldoet aan al deze voorwaarden.<\/span><\/p>\n

    3. De moderne Hohenheimse bedrijfsmethode<\/strong><\/span><\/p>\n

    Deze bedrijfsmethode is ontwikkeld door het \u2018Landesanstalt f\u00fcr Bienenkunde\u2019 (LAB), gevestigd in de universiteit van Hohenheim, in de omgeving van Stuttgart. Het LAB is een openbare instelling van de deelstaat Baden-W\u00fcrtemberg, met als opdracht onderzoek uit te voeren naar de praktische aspecten van het bijenhouden.<\/span><\/p>\n

    De ontwikkeling van de bedrijfsmethode is gestart in de zestiger jaren. In deze jaren werd veel aandacht besteed aan het verminderen van de werkbelasting van het imkeren. Een nieuwe impuls aan de bedrijfsmethode werd gegeven wanneer, in het voorjaar van 1982, de aanwezigheid van de varroa werd vastgesteld.<\/span><\/p>\n

    Op het einde van de tachtiger jaren (1987) werd door Dr. Gerhard Liebig een bijenstand opgericht van meer dan 100 volken voor het uitvoeren van allerlei experimenten. Experimenteel onderzoek werd uitgevoerd naar vragen zoals: het aantal bijen in een volk, hoe gedraagt zich een volk in zwermstemming, moeten volken bijgevoederd worden, al of niet een koninginnenrooster gebruiken…<\/span><\/p>\n

    Bij het inrichten van de experimentele bijenstand werd de gecompliceerde \u2018Hohenheimer Wanderbeute\u2019 vervangen door een enkelwandige eenvoudige kast met roosterbodem. Tevens werd onderzocht of de grootte van de ramen of de isolatiewaarde van de kast een invloed hebben op de volksontwikkeling; geen van beide heeft een significante invloed. Het gemak voor de imker is wat van belang is.<\/span><\/p>\n

    Vervolgens werden de verschillende onderdelen van de bedrijfsmethode (uitwintering, zwermbeheersing en verhindering, inwintering, koninginnenkweek, varroabehandeling, etc\u2026) nader onderzocht, telkens aan de hand van vergelijkende experimenten.<\/span><\/p>\n

    In 2008 werd gestart met het BiV-project (Betriebsweisen in Vergleich) waarin de Hohenheimse bedrijfsmethode werd vergeleken met de rotatiemethode van Celle en waarin tevens verschillende varroabehandelingen met elkaar werden vergeleken en geoptimaliseerd. Het BiV-project werd gestart als antwoord op de resultaten van het DeBiMo-project (Deutsche Bienenmonitoring) waarin wordt aangetoond dat de varroa de grootste oorzaak is van de periodieke bijensterfte. De \u2018Arbeitsgemeinschaft der Instituten f\u00fcr Bienenforchung\u2019, een overkoepelende organisatie van 22 bijeninstituten in Duitsland, heeft als \u2018korte termijn\u2019 beleidsvisie de bijensterfte terug te dringen door een doorgedreven opleiding van de imkers wat betreft varroabehandeling en bedrijfsmethode.<\/span><\/p>\n

    De besproken bedrijfsmethode het resultaat is van jaren experimenteel onderzoek. Van de hand van Dr. Gerhard Liebig zijn tot hiertoe twee boeken verschenen: \u201cEinfach imkern, Leitfaden zum Bienen halten\u201d en \u201cDie Waldtracht, Entstehung, Beobachtung, Prognose\u201d. In het boek \u201cEinfach imkern\u201d wordt de voorgestelde bedrijfsmethode grondig uiteengezet, maar is niet in het Nederlands beschikbaar.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

    \"\"<\/p>\n

    \n

    3.1 Korte beschrijving van de Hohenheimse bedrijfsmethode<\/strong><\/span><\/p>\n

      \n
    1. Voorjaarsnazicht: controle van gewicht en de sterkte van het volk.<\/span><\/li>\n
    2. Gelijkmaken van de grootte van de volken in maart\/april: gedurende 4 \u00e0 5 weken worden zwakke volken boven op sterke volken geparkeerd, gescheiden door een koninginnenrooster (dubbelvolk).<\/span><\/li>\n
    3. Darrenraam in de bovenste broedkamer in de tweede positie voor het snijden van darrenbroed.<\/span><\/li>\n
    4. Gedurende de zwermtijd in mei\/juni worden de volken wekelijks onderzocht. Zwermverhindering enkel door het breken van doppen.<\/span><\/li>\n
    5. Gelijk maken van de grootte van de volken einde april\/begin mei door het wegnemen van broed bij sterke volken (\u00e9\u00e9n of twee broedramen met de opzittende bijen), bij zwakke volken wordt geen broed weggenomen.<\/span>
      \nHet weggenomen broed wordt gebruikt voor koninginnenteelt en de kweek van jonge volken. De broedvrije bevruchtingsvolkjes worden bij het samenstellen behandeld met melkzuur of oxaalzuur tegen de varroamijt.<\/span><\/li>\n
    6. Nazomerverzorging van de oude volken: eng zetten op 2 rompen door de onderste broedkamer weg te nemen. Zwakke volken en volken met sterke zwermneiging en\/of slechte honingoogst worden opgedoekt door vereniging.<\/span>
      \nVarroabehandeling met mierenzuur, eenmaal voor en eenmaal na het opvoederen.<\/span>
      \nNazomerverzorging van jonge volken: voederen met suikersiroop in 2 of 3 stappen, gevolgd door enkelmalige mierenzuurbehandeling.<\/span>
      \nMoerwisseling\/verenigen in de herfst: zwakke jonge volken worden verenigd. Overtollige koninginnen worden gebruikt voor moerwisseling in oude volken.<\/span><\/li>\n
    7. Restbehandeling van alle volken in broedvrije toestand in de laatherfst\/vroegwinter door bedruppelen van oxaalzuur bij natuurlijke mijtenval van meer dan 1 mijt per dag.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

      Kenmerken van de methode zijn:<\/span><\/p>\n

        \n
      1. Het is een rechtlijnige methode. Van de oude volken worden alleen sterke volken ingewinterd, zwakke volken worden opgedoekt. Het verlies aan oude volken wordt gecompenseerd door de kweek van jonge volken. Oude en jonge volken worden echter niet met elkaar vermengd of verenigd.<\/span><\/li>\n
      2. De varroabestrijding bestaat uit 3 stappen. Het snijden van darrenbroed in de lente, twee behandelingen met 85% mierenzuur met de Liebig verdamper in de nazomer en druppelen van oxaalzuur in de winter. De behandeling met mierenzuur kan in principe vervangen worden door een behandeling met Thymovar of een andere methode. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat het gebruik van 85% mierenzuur met de Liebig verdamper het beste resultaat geeft . Bovendien is mierenzuur eenvoudig in het gebruik, werkt het ook in het broed, werkt het snel, kan gebruikt worden tot midden september en laat geen residuen na.<\/span><\/li>\n
      3. Koninginnenteelt en kweek van jonge volken is een essentieel onderdeel van de methode en bestaat uit 4 stappen: het samenstellen van een verzamelbroedaflegger, het inhangen van het belarfde teeltraam in de aflegger, inkooien van de doppen en uiteindelijk het vormen van bevruchtingsvolkjes uit de verzamelbroedaflegger.<\/span><\/li>\n
      4. De methode kan toegepast worden vanaf een vijftal volken.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

        3.2 Werkplan van de Hohenheimse bedrijfsmethode<\/strong><\/span><\/p>\n

        In het werkplan worden de taken opgesomd die moeten worden uitgevoerd in de loop van het jaar. Voor iedere taak wordt een datum gesuggereerd om een idee te geven van het tijdstip van uitvoering. Het is echter aan de imker rekening te houden met de weersomstandigheden, gedrag van de bijen en persoonlijke omstandigheden.<\/span><\/p>\n

        In het werkplan zijn linken geplaatst die verwijzen naar meer uitleg over het onderwerp.<\/span><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        \n

        Gedetailleerd werkplan van de Hohenheimse bedrijfsmethode<\/b><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

        Tijdstip<\/span><\/td>\nFase<\/span><\/td>\nProductievolken<\/span><\/td>\nJonge volken<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
        Begin maart b.v. 6.3<\/span><\/td>\nVoorjaar<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Voorjaarsnazicht:<\/b>\u00a0controle van gewicht en sterkte van het volk.<\/span><\/li>\n
        2. Moerloze volken pas in april voor sterke volken vegen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        Op 6.3 of iets later<\/span><\/td>\nVoorjaar<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Gelijkmaken van <\/b>de <\/b>volken<\/b>: zwakke volken op sterke volken zetten met koninginnenrooster.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        3 to 4 weken later b.v. 5.4 (weer in het oog houden)<\/span><\/td>\nVoorjaar<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Dubbelvolken scheiden.<\/span><\/li>\n
        2. Volken op 1 romp ten laatste nu uitbreiden.<\/b><\/span><\/li>\n
        3. Alle volken darrenraam geven in 2de<\/sup>\u00a0broedkamer.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        16.4 (kersenbloei)<\/span><\/td>\nVoorjaar<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Uitbreiding volken met honingzolder.<\/span><\/li>\n
        2. Overtollige voederramen omwisselen met wasramen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        28.4<\/span><\/td>\nZwermtijd<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Eerste zwermcontrole.<\/span><\/li>\n
        2. Wegnemen broedramen\u00a0(0 tot 2) .<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n
        		\n
          \n
        1. Pleegvolk maken.<\/span><\/li>\n
        2. Pleegvolk verplaatsen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        7.5<\/span><\/td>\nZwermtijd<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Tweede zwermcontrole (vanaf nu regelmatig alle 7 dagen).<\/span><\/li>\n
        2. Wegnemen darrenbroed.<\/span><\/li>\n
        3. Indien nodig tweede honingzolder opzetten.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n
        		\n
          \n
        1. Redcellen breken.<\/span><\/li>\n
        2. Indien nodig voederen.<\/span><\/li>\n
        3. Inhangen van teeltraam in pleegvolk<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        12.5<\/span><\/td>\nZwermtijd<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Inkooien koninginnendoppen in pleegvolk<\/strong>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        14.5<\/span><\/td>\nZwermtijd<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Derde zwermcontrole.<\/span><\/li>\n
        2. Indien nodig tweede maal wegnemen broedramen .<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n
        		\n
          \n
        1. Indien nodig tweede pleegvolk maken en verder op dezelfde manier behandelen als eerste pleegvolk<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        19.5<\/span><\/td>\nZwermtijd<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Pleegvolk in bevruchtingskastjes verdelen.<\/b><\/span><\/li>\n
        2. Varroabehandeling met melkzuur.<\/span><\/li>\n
        3. Bevruchtingskastjes verplaatsen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        21.5<\/span><\/td>\nZwermtijd<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Vierde zwermcontrole.<\/span><\/li>\n
        2. Wegnemen darrenbroed.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        28.5<\/span><\/td>\nZwermtijd<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Vijfde zwermcontrole.<\/span><\/li>\n
        2. Wegnemen darrenbroed<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        4.6<\/span><\/td>\nZwermtijd\/<\/span>
        \nHoningoogst<\/span><\/td>\n        		\n
          \n
        1. Zesde zwermcontrole.<\/span><\/li>\n
        2. Wegnemen darrenbroed.<\/span><\/li>\n
        3. Bijenuitlaat plaatsen voor honingoogst.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        5.6<\/span><\/td>\nZwermtijd\/<\/span><\/p>\n

        Honingoogst<\/span><\/td>\n

        		\n
          \n
        1. Eerste\u00a0honingoogst<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        11.6<\/span><\/td>\nZwermtijd\/<\/span><\/p>\n

        Honingoogst<\/span><\/td>\n

        		\n
          \n
        1. Zevende zwermcontrole.<\/span><\/li>\n
        2. Wegnemen darrenbroed<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        12.6<\/span><\/td>\nZwermtijd\/<\/span><\/p>\n

        Honingoogst<\/span><\/td>\n

        		\n
          \n
        1. Controle van de jonge volken.<\/span><\/li>\n
        2. Inhangen van waswafels.<\/span><\/li>\n
        3. Voederen.<\/span><\/li>\n
        4. Koninginnen merken en vleugels inkorten.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        30.6<\/span><\/td>\nHoningoogst<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Tweede\u00a0honingoogst.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n
        		\n
          \n
        1. Inhangen van waswafels.<\/span><\/li>\n
        2. Voederen<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        15.7<\/span><\/td>\nHoningoogst<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Inhangen van waswafels.<\/span><\/li>\n
        2. Voederen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        31.7<\/span><\/td>\nHoningoogst<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Derde honingoogst.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n
        		\n
          \n
        1. Inhangen van waswafels.<\/span><\/li>\n
        2. Voederen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        15.8<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Varroaschuif aanbrengen voor\u00a0eerste meting natuurlijke mijtenval<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        18.8<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Varroa schuif uittellen.<\/span><\/li>\n
        2. Volken eng zetten.<\/span><\/li>\n
        3. Zwakke volken verenigen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        19.8<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Varroaschuif plaatsen.<\/span><\/li>\n
        2. Eerste mierenzuurbehandeling starten (korte behandeling).<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        22.8<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Verdamper verwijderen.<\/span><\/li>\n
        2. Varroaschuif uittellen voor mijtenval gedurende behandeling, reinigen en opnieuw plaatsen.<\/span><\/li>\n
        3. Start van Voederen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n
        		\n
          \n
        1. Eerste maal jonge volken op 1 kamer langs boven\u00a0voederen.<\/span><\/li>\n
        2. Zeer sterke jonge volken op twee rompen\u00a0voederen\u00a0als oude volken.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        3.9 (minstens 12 dagen na het verwijderen van de verdamper)<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Voederbak verwijderen, derde romp laten staan.<\/span><\/li>\n
        2. Schuif uittellen voor mijtenval gedurende voederen, reinigen en opnieuw plaatsen voor\u00a0tweede meting natuurlijke mijtenval.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

           <\/td>\n

        		\n
          \n
        1. Tweede maal voederen.<\/span><\/li>\n
        2. Varroaschuif plaatsen voor\u00a0meting natuurlijke mijtenval.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        6.9<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Schuif uittellen, indien meer dan 10 mijten per dag ,\u00a0tweede behandeling met mierenzuur<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        9.9<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Schuif uittellen voor mijtenval gedurende behandeling.<\/span><\/li>\n
        2. Verdamper verwijderen.<\/span><\/li>\n
        3. Derde romp verwijderen.<\/span><\/li>\n
        4. Muizenrooster plaatsen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        Ongeveer 10.9<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Varroaschuif uittellen voor natuurlijke mijtenval, reinigen en terug plaatsen.<\/span><\/li>\n
        2. Indien meer dan 1 mijt\/dag mierenzuur behandeling\u00a0starten.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        13.9<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Verdamper verwijderen.<\/span><\/li>\n
        2. Varroaschuif uittellen en verwijderen.<\/span><\/li>\n
        3. Muizenrooster plaatsen<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        In oktober als het koud is<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Sterkte van het volk beoordelen; volk merken voor\u00a0verenigen\u00a0met ander zwak volk, indien minder dan 5 raamgangen bezet zijn.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        In oktober bij vliegweer<\/span><\/td>\nNazomer<\/span><\/td>\nInvoeren van nieuwe jonge koninginnen<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Zwakke jonge volken verenigen; met overtollige koninginnen oude volken van nieuwe koningin voorzien.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        30.10 (ongeveer 2 weken na eerste nachtvorst)<\/span><\/td>\nOverwintering<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Varroaschuif schuif plaatsen voor\u00a0meting natuurlijke mijtenval.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        5.11<\/span><\/td>\nOverwintering<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Varroaschuif uittellen voor natuurlijke mijtenval, reinigen en terug plaatsen.<\/span><\/li>\n
        2. Indien meer dan 1 mijt per dag\u00a0druppelbehandeling met oxaalzuur\u00a0uitvoeren (voorwaarde: temperatuur dicht bij vriespunt).<\/span><\/li>\n
        3. Bij openen van het volk de sterkte van het volk inschatten, anders de sterkte beoordelen via afval op de schuif.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        12.11 (7 dagen na de behandeling)<\/span><\/td>\nOverwintering<\/span><\/td>\n\n
          \n
        1. Varroaschuif\u00a0uittellen voor mijtenval\u00a0van oxaalzuurbehandeling en verwijderen.<\/span><\/li>\n
        2. Spechtbescherming plaatsen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

          3.3 Uitleg werkplan<\/strong><\/span><\/p>\n

          Het bijenjaar laat zich indelen in 5 fasen:<\/span><\/p>\n

            \n
          1. Verzorging in het voorjaar: maart, april.<\/span><\/li>\n
          2. Verzorging in de zwermtijd:mei, juni.<\/span><\/li>\n
          3. Honingoogst: juni, augustus.<\/span><\/li>\n
          4. Verzorging in de nazomer: augustus, september.<\/span><\/li>\n
          5. Overwintering: oktober, februari.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

            Het bijenvolk is afhankelijk van zijn omgeving. Dat is zichtbaar aan vele eigenschappen, maar vooral aan de volksontwikkeling die bepaald wordt door de tijd van het jaar.<\/span><\/p>\n

            Deze ontwikkeling is gekenmerkt door een snelle versterking van het volk in het voorjaar, zodat de bloesemdracht optimaal wordt gebruikt, maar ook onmisbaar voor de vermeerdering en dus ook voor het behoud van de soort. Een verder kenmerk van de ontwikkeling is het krimpen van de volken in de nazomer tot overwinteringssterkte en het gelijktijdig ontstaan van de winterbijen.<\/span><\/p>\n

            Alle in het bijenvolk voorkomende processen zijn gericht op de vervulling van zijn genetische en door de omgeving bepaalde behoeften en zijn zinvol op elkaar, het weer en de dracht afgestemd. Hierbij is het bijenvolk niet afhankelijk van de ingrepen van de imker. Deze ingrepen brengen in de regel maar storingen mee, waarop het volk steeds op dezelfde manier reageert, het probeert de storing weg te werken en de oorspronkelijke harmonische toestand te herstellen.<\/span><\/p>\n

            De invloed van de imker beperkt zich essentieel tot:<\/span><\/p>\n

              \n
            1. Het volk een geschikte woning te bezorgen,<\/span><\/li>\n
            2. eventueel door reizen voor voldoende dracht te zorgen,<\/span><\/li>\n
            3. het zwermen te verhinderen,<\/span><\/li>\n
            4. de weggenomen honingvoorraad door het voederen van suikerwater, suikersiroop of suikerdeeg te vervangen en<\/span><\/li>\n
            5. het volk tegen ziekten te beschermen.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

               <\/p>\n

              Bovendien is de imker betrokken bij de teelt van volken. Daarbij staan zachtaardigheid, zwermdrift en honingopbrengst en sedert enige jaren ook de vatbaarheid voor de varroa in het middelpunt.<\/span><\/p>\n

              Wie vakboeken en maandpraatjes leest, stoot op een groot aantal goed gemotiveerde raadgevingen, wat men moet doen, om op het ogenblijk van de dracht, productieve volken te hebben. Vooral geliefd is het zo genaamde prikkelen van de volken in de nazomer en in het voorjaar. De volken zullen meer broeden, waarmee ze sterker worden dan wanneer ze het zonder prikkeling gedaan hadden. Een grondig wetenschappemijk onderzoek van verschillende prikkelingsmethoden in de voorbije jaren heeft aangetoond, dat ze onnodig zijn, omdat de bedoelde werking niet optreedt. Ze zijn niet enkel volkomen onnodig, zonder prikkelen gaat het ook eenvoudiger.<\/span><\/p>\n

              3.3.1 Verzorging in het voorjaar<\/strong><\/span><\/p>\n

              De belangrijkste taken die in het voorjaar moeten worden uitgevoerd zijn in de eerste plaatst het nazicht van alle volken die hebben overwinterd. Vervolgens wordt getracht alle volken min of meer op gelijke sterkte te brengen waardoor het verzorgen van de bijen sterk wordt vereenvoudigd daar alle volken op dezelfde wijze kunnen worden behandeld. Vervolgens worden de volken uitgebreid.<\/span><\/p>\n

              De volgende taken moeten worden uitgevoerd<\/span><\/p>\n

                \n
              1. Voorjaarsnazicht<\/span><\/li>\n
              2. Gelijk maken van de volksterkte.<\/span><\/li>\n
              3. Uitbreiding volken op \u00e9\u00e9n romp.<\/span><\/li>\n
              4. Uitbreiding volken met honinghoogsel.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

                3.3<\/strong>.1.1 Voorjaarsnazicht<\/strong><\/span><\/p>\n

                Na de reinigingsvlucht doen we op een warme dag een grondig voorjaarsonderzoek. De temperatuur moet boven de 15 \u00b0 C komen.<\/span><\/p>\n