{"id":1225,"date":"2020-05-11T07:19:59","date_gmt":"2020-05-11T05:19:59","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=1225"},"modified":"2020-05-11T07:19:59","modified_gmt":"2020-05-11T05:19:59","slug":"bijen-en-maisstuifmeel","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=1225","title":{"rendered":"BIJEN EN MA\u00cfSSTUIFMEEL"},"content":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond<\/strong><\/span>
\nJaargang: 99<\/strong><\/span>
\nJaar: 2013<\/strong><\/span>
\nMaand: November<\/strong><\/span>
\nAuteurs: Tjeerd Blacqui\u00e8re<\/strong><\/span><\/p>\n

BIJEN EN MA\u00cfSSTUIFMEEL<\/strong><\/span><\/h2>\n

In Nederland en Begi\u00eb wordt heel wat (voeder)ma\u00efs geteeld, evenals in grote delen van de rest van Europa, vooral in landen die ook veel bijenvolken hebben. Hoewel deze plant een windbestuiver is, wordt het stuifmeel wel door honingbijen verzameld. Hoe goed of slecht is dat eigenlijk? Wat is hierover uit onderzoek bekend?<\/em><\/span><\/p>\n

\"52Is ma\u00efsstuifmeel wel goed voedsel voor bijen en bijenlarven, los van de vraag naar mogelijke effecten van genetische modificatie of het gebruik van neonicotino\u00efden bij dit gewas? Genetisch gemodificeerde ma\u00efs wordt in Europa niet verbouwd (niet toegelaten), en vanaf per 1 december 2013 wordt het gebruik van neonicotino\u00efden in zaadcoating van ma\u00efs opgeschort. Wat zegt de wetenschappelijke literatuur over ma\u00efsstuifmeel als voedselbron voor honingbijen?<\/span><\/p>\n

Essenti\u00eble aminozuren<\/strong><\/span><\/p>\n

Stuifmeel is voor bijen de enige bron van eiwit, noodzakelijk voor de groei. Naast eiwit (en de eiwitbouwstenen: de aminozuren, waarvan er een stuk of 20 bestaan), bevat stuifmeel ook vetten, oli\u00ebn, vitaminen en mineralen. Bij sommige plantensoorten zitten er ook koolhydraten in, zetmeel bijvoorbeeld. Het zijn de jonge bijen (tot 8 \u00e0 10 dagen oud) die stuifmeel eten, en ook wel de oudere larven.<\/span><\/p>\n

Voedsterbijen eten tot wel 6,5-12 mg stuifmeel per dag, om daaruit veel eiwitrijk voedersap voor de larven te maken. Een bijenvolk haalt 10 tot 55 kg stuifmeel per jaar binnen. Belangrijk voor de voedingswaarde voor de bijen is het eiwitgehalte en ook uit welke aminozuren dat eiwit is opgebouwd.<\/span><\/p>\n

Net als mensen moeten bijen aminozuren via hun eten binnenkrijgen omdat ze die zelf niet kunnen aanmaken. Voor bijen zijn er 10 van dergelijke essenti\u00eble aminozuren, die in een bepaalde verhouding in het dieet moeten voorkomen. Het aminozuur dat relatief het minst voorhanden is, beperkt het groei- en ontwikkelingsproces doordat dan ook de andere negen, wel beschikbare, aminozuren niet kunnen worden benut voor de vorming van eiwit.<\/span><\/p>\n

Klassiek onderzoek<\/strong><\/span><\/p>\n

Stuifmeel van paardenbloem of zonnebloem bijvoorbeeld, bevat weinig tot geen tryptofaan en methionine, twee essenti\u00eble aminozuren. Bijen kunnen dus niet opgroeien op alleen zonnebloem- of paardenbloemstuifmeel. De meeste stuifmeelsoorten leveren echter wel alle essenti\u00eble aminozuren.<\/span><\/p>\n

Veel informatie over de eiwit- en aminozuurbehoefte is bij elkaar gebracht door dr. A. P. de Groot van de Universiteit van Utrecht; diens proefschrift uit 1953 is d\u00e9 klassieker en wordt nog steeds veel geciteerd. Daarnaast heeft A. Maurizio, ook in de 50-er jaren, veel stuifmeelsoorten onderzocht op hun voedingswaarde voor bijen.<\/span><\/p>\n

Zij deelde ze vervolgens in drie categorie\u00ebn: slecht, gemiddeld en goed, op grond van de levensduur van de bijen en de ontwikkeling van de voedersapklieren.<\/span><\/p>\n

En ma\u00efsstuifmeel?<\/strong><\/span><\/p>\n

Ma\u00efsstuifmeelkorrels zijn vergeleken met ander stuifmeel erg groot. Ma\u00efsstuifmeel bevat redelijk veel koolhydraten, in de vorm van zetmeel. Maurizio deelde ma\u00efs in van \u2018gemiddeld tot goed\u2019; zij vond een redelijk goed effect op\"52de ontwikkeling en levensduur van bijen. Toch staat stuifmeel van ma\u00efs vaak bekend als laag in eiwitgehalte.<\/span><\/p>\n

Het blijkt dat dit tussen cultivars erg kan vari\u00ebren: tussen 15% (Somerville, 2005, Stace 1996) en 26% (H\u00f6cherl et al., 2012), dus ook wat dat betreft van gemiddeld tot goed.<\/span><\/p>\n

H\u00f6cherl en coauteurs deden onderzoek naar groei en levensduur van bijen op een dieet van alleen ma\u00efsstuifmeel, vergeleken met een dieet van gemengd stuifmeel.<\/span><\/p>\n

Het bleek dat voedsterbijen die alleen ma\u00efsstuifmeel kregen, hun larven toch goed tot volwassen bij konden opkweken.<\/span><\/p>\n

Maar per opgekweekte bij hadden ze wel twee keer zoveel ma\u00efsstuifmeel nodig als van een mengsel van verschillende soorten stuifmeel.<\/span><\/p>\n

Dit zou kunnen komen door het iets lagere relatieve gehalte aan histidine (ook een essentieel aminozuur). Ma\u00efsstuifmeel bevat overigens wel alle essenti\u00eble aminozuren, en ook nog in redelijke onderlinge verhouding.<\/span><\/p>\n

Maar de levensverwachting van de ma\u00efsbijen bleek zes dagen korter, dus ondanks het goede eiwitgehalte ontbrak er wel iets aan het alleenma\u00efsstuifmeeldieet.<\/span><\/p>\n

Halen bijen ma\u00efsstuifmeel?<\/strong><\/span><\/p>\n

Vaak wordt gedacht dat stuifmeel van windbestuivers, zoals ma\u00efs, minder geschikt als voedsel en minder aantrekkelijk voor bijen is, maar dat hoeft helemaal niet. Eikenstuifmeel is voor bijen een rijke voedselbron, en ook ma\u00efsstuifmeel wordt veel verzameld.<\/span><\/p>\n

Uit een overzicht van 114 studies bleek ma\u00efs zelfs in meer dan de helft van die studies tot de vijf meest gehaalde soorten te behoren. Deze plant scoorde daarmee het hoogst.<\/span><\/p>\n

Kortom ma\u00efsstuifmeel behoort in Europa tot het door honingbijen meest verzamelde stuifmeel (Keller et al., 2005, samengevat in Bijennieuws 8 door J. van der Steen, 2008).<\/span><\/p>\n

In sommige gevallen (Frankrijk) was wel 40-60% van het binnenkomende stuifmeel afkomstig van ma\u00efs. Ook uit de VS en uit Griekenland zijn hoge percentages bekend.<\/span><\/p>\n

Gunstig of ongunstig?<\/strong><\/span><\/p>\n

In de Nederlandse enqu\u00eate over wintersterfte van het NCB\/COLOSS van 2012 konden imkers aangeven of er veel ma\u00efs in hun omgeving groeide en of ze vermoedden dat ma\u00efs een aandeel had in de voeding van hun bijen. Getalsmatig bleek er enig verband tussen ma\u00efs in de buurt en wintersterfte.<\/span><\/p>\n

Dat zou kunnen betekenen dat ma\u00efsstuifmeel ongunstig werkt, maar het kan net zo goed betekenen dat imkers die sterfte hadden, denken dat het met ma\u00efs te maken heeft gehad. Terecht wijst Romee van der Zee op deze mogelijkheid.<\/span><\/p>\n

Voorlopige conclusie<\/strong><\/span><\/p>\n

Ma\u00efs heeft bij veel imkers een negatieve gevoelslading. In hoeverre is dit hard te maken? H\u00f6cherl en coauteurs (2012) deden een uitspraak die ons deed denken aan een verkiezingsleus van Helmut Kohl, \u2018Besser Kohl als gar kein Gem\u00fcse\u2019 met: \u2018Besser Ma\u00efs Pollen als gar kein Pollen\u2019.<\/span><\/p>\n

Waarschijnlijk is een ma\u00efsmonocultuur niet echt een feestdis voor honingbijen, zoals een rijke bloemenweide of een koolzaadveld, maar het is beter dan een lege maag. Mooie bloemenstroken zouden bij een ma\u00efsmaaltijd een welkom toetje zijn. Tot nu toe is niet goed vast te stellen wat het voor- of nadeel van ma\u00efsstuifmeel voor honingbijen is. Duidelijk is wel dat bijen ma\u00efs niet mijden, en dat het daardoor een factor van belang is geworden.<\/span><\/p>\n

Bron:<\/em>\u00a0<\/strong>\u2018Bijenhouden\u2019, Nederlandse Bijenhouders- Vereniging, augustus 2013.<\/em><\/span><\/p>\n

Zie ook: www.bijenhouders.nl >actueel en media>tijdschrift bijenhouden >aanvullingen augustus.<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond Jaargang: 99 Jaar: 2013 Maand: November Auteurs: Tjeerd Blacqui\u00e8re BIJEN EN MA\u00cfSSTUIFMEEL In Nederland en Begi\u00eb wordt heel wat (voeder)ma\u00efs geteeld, evenals in grote delen van de rest van Europa, vooral in landen die ook veel bijenvolken hebben. Hoewel deze plant een windbestuiver is, wordt het stuifmeel wel door […]<\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":0,"parent":605,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1225"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1225"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1226,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1225\/revisions\/1226"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}