{"id":1609,"date":"2020-05-13T15:32:49","date_gmt":"2020-05-13T13:32:49","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=1609"},"modified":"2020-05-13T15:32:49","modified_gmt":"2020-05-13T13:32:49","slug":"bestuiving-van-amerikaanse-bosbes-door-bijen","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=1609","title":{"rendered":"BESTUIVING VAN AMERIKAANSE BOSBES DOOR BIJEN"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>Jaargang: 101<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>Jaar: 2015<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>Maand: Oktober<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>Auteur : Dr. Michel Asperges<\/strong><\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 18pt; color: #ff9900;\"><strong>BESTUIVING VAN AMERIKAANSE BOSBES DOOR BIJEN<\/strong><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>Inleiding<br \/>\n<\/strong>Enkele vrij grote tuinbouwbedrijven op het Kempisch plateau in Limburg zijn gespecialiseerd in het kweken van Amerikaanse bosbes ook wel blauwe bosbes genoemd.\u00a0Oorspronkelijk komt deze plant uit het noordoosten van Amerika.<br \/>\nHet is dus een allochtoon zoals men dit nu noemt! De Amerikaanse bosbes werd door\u00a0<a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Natuurlijke_selectie\" title=\"Natuurlijke selectie\">selectie<\/a>\u00a0en\u00a0<a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Hybride_(biologie)\" title=\"Hybride (biologie)\">kruising<\/a>\u00a0veredeld. De meeste cultivars komen uit de Verenigde Staten en enkele uit Duitsland. De veredeling is vooral gericht op ziekteresistentie en een grotere opbrengst.<br \/>\nIn Vlaanderen vindt men kwekerijen in Peer, Hamont-Achel, Meeuwen-Gruitrode (Oudsberg), en Beringen (Koersel) en juist over de Belgische grens nog een zeer groot bedrijf in Budel.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_2.jpg\" alt=\"47 2\" width=\"300\" height=\"108\" class=\"aligncenter\" \/><em>Foto links: Kwekerij van Amerikaanse bosbes onder kap in\u00a0<\/em><em>Limburg. \u00a9 Asperges<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_1.jpg\" alt=\"47 1\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><em>Foto rechts: Trosvormige bloeiwijze. \u00a9 Asperges<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>1.\u00a0<\/strong><strong>De plant<br \/>\n<\/strong>Amerikaanse bosbes (<em>Vaccinium corymbosum L.<\/em>) behoort tot de\u00a0<a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Heidefamilie\" title=\"Heidefamilie\">heidefamilie<\/a>\u00a0(<em>Ericaceae<\/em>). De Latijnse wetenschappelijke naam\u00a0<em>V<\/em><em>accinium<\/em>\u00a0betekent bosbes en\u00a0<em>corymbosum<\/em>\u00a0betekent met trossen. Het is een struik die 1,5 tot 2,5 m hoog en 1 tot 2 m breed kan worden. De bloemen en de vruchten ontstaan op de jonge, nog roodgekleurde takken.<br \/>\nDe oude, grijze takken worden om de drie jaar in het vroege voorjaar of na het verkleuren van de bladeren weggesnoeid. De bloemen verschijnen vanaf de tweede helft van april en vooral in mei en zelfs in juni. Onder glas en in plastic tunnels bloeit de plant reeds in april. Dit kan soms problemen geven bij vorst omdat de zanderige bodems in de Limburgse Kempen \u2018s nachts snel afkoelen.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_3.jpg\" alt=\"47 3\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>1.1\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>. De bloem<br \/>\n<\/em><\/strong>De bloemen hebben vijf roomwitte tot een tonnetje vergroeide kroonbladeren en vijf groene eveneens vergroeide kelkbladeren. De jonge bloemen zijn roze van kleur en de volwassen bloemen wit. Binnenin de kroon zit een vergroeide bijkroon die de meeldraden en stempel afschermt van de rest van de kroonbuis. Hierdoor is het voor insecten lastig om aan de nectar te geraken<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_4.jpg\" alt=\"47 4\" width=\"400\" height=\"200\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><em>1.1.1.\u00a0<\/em><em>Meeldraden en stuifmeel<br \/>\n<\/em>Er zijn vijf meeldraden die bovenaan in de lengte gesplitst zijn en met hun helmknoppen dicht tegen elkaar staan. Zo ontstaat de indruk dat er tien meeldraden zijn. Soms zie je een kleine porie bovenaan de helmknop. Je zou het kunnen vergelijken met een peperbusje waaruit dan stuifmeel valt.<br \/>\nIeder helmdraad is onderaan voorzien van zeer veel epidermisharen die het op hun beurt lastig maken voor insecten om aan de nectar te geraken. Het gedeelte boven de haar zone is hol.<br \/>\nDe buitenkant van de helmknoppen is bezet met kleine tandjes. Vermits de helmknoppen niet openplooien zoals bij andere planten zou het kunnen dat insecten zich hierdoor beter kunnen vasthouden op de helmknoppen. Het stuifmeel is vrij typisch voor de ganse familie van de heideachtige (<em>Ericaceae<\/em>). Het zijn clusters van vier stuifmeelkorrels die moeilijk van elkaar te scheiden zijn. Bij vochtopname kiemen ze tot een stuifmeelbuis.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_5.jpg\" alt=\"47 5\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><em>1.1.2.\u00a0<\/em><em>Stamper<br \/>\n<\/em>De stamper heeft \u00e9\u00e9n stijl met bovenaan een gesplitste bolvormige stempel, rijk aan slijmerige papillen die ervoor zorgen dat het stuifmeel blijft hangen op de stempel. Het vruchtbeginsel bevat zeer veel eicellen die na bevruchting vele zaden zullen vormen wat typisch is voor bessen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_6.jpg\" alt=\"47 6\" width=\"600\" height=\"358\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_7.jpg\" alt=\"47 7\" width=\"600\" height=\"233\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><em>1.1.3.\u00a0<\/em><em>Nectarklieren<br \/>\n<\/em>Boven de kelk, rond het vruchtbeginsel zit een krans van bolvormige nectarklieren. In het begin zijn ze groen maar bij oudere, reeds verwelkte bloemen verkleuren ze rood en produceren ze minder nectar. We stelden vast dat nectar bijna de ganse dag aanwezig was, van ongeveer 10 uur tot laat in de namiddag (19 uur).<img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_8.jpg\" alt=\"47 8\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>1.2.\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>Vruchten<br \/>\n<\/em><\/strong>Na bestuiving (dikwijls zelfbestuiving) ontstaan er zwartblauwe bessen die bij het plukken gemakkelijk kleur afgeven op handen en kleren. Het vruchtvlees van de bessen is eerder waterig van samenstelling en lichtgroen van kleur.<br \/>\nDe kleurstof zit in de schil. Jonge bessen zijn nog groen maar na een tijdje kleuren ze geleidelijk aan meer rood en worden ze dikker.<br \/>\nUiteindelijk zullen ze, afhankelijk van de hoeveelheid licht en het type cultivar, licht tot donker zwartblauw kleuren met vrijwel kleurloos vruchtvlees.<br \/>\nHierin verschillen de cultivars van de wilde bosbes (<em>Vaccinium myrtillus<\/em>) die blauw vruchtvlees heeft.<br \/>\nTen onrechte wordt de blauwe of Amerikaanse blauwe bes vaak aangeduid als bosbes. De echte, wilde\u00a0<a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Blauwe_bosbes\" title=\"Blauwe bosbes\">bosbes<\/a>\u00a0(<em>Vaccinium myrtillus<\/em>) is echter een andere soort uit de familie van de heide-achtigen, die in onze bossen nog regelmatig te vinden is.<br \/>\nDe bloemen van de inlandse bosbes zijn eerder klein ten opzichte van de gekweekt Amerikaanse bosbes.<br \/>\nZe hebben een lengte van 4 tot 7 mm en zijn eerder bolvormig en staan afzonderlijk in de bladoksels. De kleur van de kroonbladeren varieert van roze naar wit groen.<br \/>\nBeide soorten groeien op humusrijke bodems met een pH van 3,5 tot 4,5. De bodem moet erg luchtig zijn bv. een mengsel van bladgrond, turf, houtsnippers en zand en moet vooral goed vochtig blijven.<br \/>\nSommige mensen kweken de planten in compostzakken met bladgrond.<br \/>\nKalkhoudende grond is nefast voor deze planten. In de groentetuin kun je beter geen Amerikaanse bosbes kweken aangezien de bodem niet geschikt is voor deze soort.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">\u00a0<strong><em>1.3.\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>Cultivars<br \/>\n<\/em><\/strong>Wikipedia (2015) vermeldt verschillende kweekvari\u00ebteiten of cultivars, van zeer vroeg tot zeer laat rijpend en al of niet resistent tegen vorst en bepaalde ziekten.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Bluetta&#8217;: rijpt zeer vroeg, matig grote vruchten, goede smaak, tamelijk vatbaar voor taksterfte.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Duke&#8217;: rijpt zeer vroeg, tamelijk grote vruchten, goede smaak, weinig vatbaar voor taksterfte.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Patriot&#8217;: rijpt vroeg, grote vruchten, goede smaak, winterhard.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Spartan&#8217;: rijpt vroeg, zeer grote vruchten, zeer goede smaak, weinig vatbaar voor ziekten.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Berkeley&#8217;: rijpt middentijds, zeer grote vruchten, goede smaak, tamelijk vatbaar voor taksterfte en vorst.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Bluecrop&#8217;: rijpt middentijds, grote mooie stevige lichtblauwe vruchten, goede smaak, weinig vatbaar voor taksterfte en vorst.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Brigitta Blue&#8217;: rijpt middentijds, relatief korte oogstperiode, grote zeer goed houdbare bessen met goede smaak.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Goldtraube 71&#8217;: rijpt middentijds, matig grote, iets donkere vruchten, goede smaak, zeer weinig vatbaar voor taksterfte, ontstaan uit een kruising van\u00a0<em><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Vaccinium_corymbosum\" title=\"Vaccinium corymbosum\">Vaccinium corymbosum<\/a><\/em>\u00a0met\u00a0<em>Vaccinium angustifolium.<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Dixi&#8217;: rijpt laat, tamelijk grote iets donkere vruchten, tamelijk goede smaak (aan het begin van de oogst beter dan later), matig vatbaar voor taksterfte.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Elliott&#8217;: rijpt zeer laat, soms lange oogstperiode, matig grote lichtblauwe vruchten, goede smaak, weinig vatbaar voor taksterfte.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">&#8216;Darrow&#8217;: rijpt middentijds tot laat, grote vruchten, lichtzure smaak.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">\u2018Chanler\u2019: zelfbestuiver, rijpt middentijds tot laat, grote smaakvolle vruchten.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">De vroegste blauwe bessenrassen (&#8216;Bluetta&#8217;,\u2019Duke\u2019 &#8216;Spartan&#8217; en &#8216;Patriot&#8217;) rijpen vanaf begin juli. De laat rijpende rassen (&#8216;Coville&#8217;, Elliot) rijpen vanaf eind augustus of begin\/midden september.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Zelfbestuiving geeft bij sommige rassen bessen, maar kruisbestuiving geeft meer en dikkere bessen. &#8216;Brigitta Blue&#8217;, &#8216;Coville&#8217; en &#8216;Spartan&#8217; vereisen kruisbestuiving voor een goede opbrengst. Alle rassen geven bij kruisbestuiving meer en dikkere bessen. Zelfbestuivende rassen zijn o.a. &#8216;Bluecrop&#8217; en &#8216;Elliot&#8217;.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Wij keken voornamelijk naar de cultivars &#8216;Brigitta Blue&#8217; en \u2018 Duke\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>2.\u00a0<\/strong><strong>Bloembiologie<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_9.jpg\" alt=\"47 9\" width=\"400\" height=\"396\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">De cultivar \u2018Duke\u2019 draagt vrij veel bloemen en al naargelang de plaats op de plant verschillen de bloemen in lengte. Ze verschillen ook in bloeitijd zodat er na bestuiving vruchten ontstaan die ook op verschillende tijdstippen rijpen. Zo kan men veel langer bessen oogsten. Het is ook opvallend dat de bloemen op struiken die onder glas geteeld worden meestal veel langer zijn dan die in openlucht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">We hebben de diepte van verschillende bloemen gemeten als ze volledig ontloken waren. Dit is belangrijk om te weten welke bijensoorten een voldoende lange tong hebben om in de bloemkelk te geraken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">De kleinste bloemen zijn te vinden in de bovenste bloeiwijzen en de bolvormige staan meestal in het midden maar soms ook bovenaan. De grootste en langste bloemen vindt men onderaan en in het midden. De metingen werden gedaan op 100 bloemen en steeds aan de binnenkant van de kroon.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Lengte kroon Amerikaanse bosbes en inlandse wilde bosbes<\/span><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Grootte van de bloem Amerikaanse bosbes<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">kleinste<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">bolvormige<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">grootste en langste<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Lengte gemeten in mm<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">5 tot 6<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">7 tot 8<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">10 tot 12 zelfs tot 13<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Grootte van de bloem inlandse bosbes lengte gemeten in mm<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">4<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">7<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Tonglengte werksters van hommels (Peeters M.J. e. a. (2012) en internet Wilde bijen.nl)<\/span><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Soort bij<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">aardhommel<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">steenhommel<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">akkerhommel<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">tuinhommel<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">weidehommel<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Tonglengte in mm<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">5,7 tot 6,7<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">8 tot 10<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">8,6 tot 11<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">12 tot 15<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">6 tot 7<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Tonglengte bij werksters honingbijen (Fresnaye J. 1981)<\/span><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Apis mellifera<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">mellifera<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">ligustica<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">carnica<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">cauasica<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">buckfast<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Tonglengte in mm<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">6,00 &#8211; 6,50<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">6,30 &#8211; 6,60<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">6,40 &#8211; 6,80<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">6,70 -7,20<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">6,30 \u2013 6,70<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">We hebben de tonglengte van twee soorten vrouwelijke metselbijen (buikverzamelaars) gemeten. Hiervoor hebben we de bijen met ether verdoofd waardoor ze hun tong uitgooien zodat we ze konden meten. Na een tijdje werden ze terug wakker en konden ze wegvliegen.<\/span><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Metselbij (<em>Osmia sp.)<\/em><\/span><\/td>\n<td valign=\"top\">\n<h1 align=\"center\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/waarnemingen.be\/soort\/view\/7716\">ROSSE METSELBIJ (<em>OSMIA\u00a0<\/em><\/a><em>BICORNIS<\/em>)<\/span><\/h1>\n<\/td>\n<td valign=\"top\">\n<h1 align=\"center\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">GEHOORNDE METSELBIJ (<em>OSMIA CORNUTA<\/em>)<\/span><\/h1>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Tonglengte in mm<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">5,8 \u2013 7,2<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">5,7 \u2013 6,2<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_11.jpg\" alt=\"47 11\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Als we rekening houden met de lengte van de bloemkroon met bijkroon en de meeldraden die vol haren zitten dan is het niet verwonderlijk dat honingbijen, hommels en ook metselbijen het niet gemakkelijk hebben om op een normale wijze de bloemkroon binnen te dringen. Hun tong is niet lang genoeg om in de grotere en lange bloemen binnen te dringen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">De soorten waarvan de tong wel lang genoeg is, komen in de plantages niet voor of zijn nog niet zo vroeg in de lente aanwezig. Voor honingbijen en de aardhommel hebben een veel te korte tong om gemakkelijk aan de nectar te geraken. Het is dus niet verwonderlijk dat ze andere technieken gebruiken om aan de nectar te geraken. Ze breken de kroon open aan de kelk of bijten er gaten in om zo de nectar te stelen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Hierdoor wordt er natuurlijk weinig aan kruisbestuiving gedaan. Toch heeft het gedag van de bijen wel degelijk zijn nut bij de bestuiving. De tetraden van stuifmeel blijven in de haren van de bijen hangen en worden zo van bloem naar bloem gebracht. Gezien ze normaal in de kroonbuis trachten binnen te dringen, deponeren ze het stuifmeel op de bolvormige, slijmerige stempel. We hebben echter geen honingbijen gezien met stuifmeel aan hun achterpoten of op de buikschuier, wel bij de aardhommel.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>3.\u00a0<\/strong><strong>Bestuiving door bijen<br \/>\n<\/strong>Ofschoon de blauwe bosbes een zelfbestuiver is, heeft kruisbestuiving met behulp van insecten zoals honingbij, hommel en solitaire bij wel degelijk een meerwaarde wat de opbrengst en vooral de grootte van de bessen betreft. De Amerikaanse bosbes produceert veel nectar wat een aangename geur geeft in serre of kap. Bij voldoende bewatering of beneveling is de nectarproductie optimaal.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Hensels L.(2006) maakt melding van een onderzoek in 1980 en 1981 op een Nederlands bedrijf in Swalmen. Er werden met gaas afgedekte vliegkooien over de bessenstruiken geplaatst zodat geen bestuiving van buiten uit kon gebeuren. In enkele vliegkooien werden een kleine kolonie honingbijen geplaatst zodat er wel bestuiving kon plaatsvinden. De volgende resultaten werden bekomen.<\/span><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Resultaten<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">1980<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">1981<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Gem. gewicht per bes<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Zonder honingbijen<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\">\n<p align=\"center\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">350 g 400 g<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"top\">\n<p align=\"center\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">1400 g 700 g<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">0,8 g<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Met honingbijen<\/span><\/td>\n<td valign=\"top\">\n<p align=\"center\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">6200 g 5000 g<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"top\">\n<p align=\"center\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">3400 g 5300 g<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">1 g<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<ol>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">We merken dat de struiken met honingbijen een betere opbrengst hebben. Honingbijen hebben dus bijgedragen aan de economische meerwaarde. Natuurlijk waren de omstandigheden ideaal.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Het verschil in de resultaten van 1981\u00a0<strong>zou<\/strong>\u00a0te verklaren zijn door het feit dat de planten zonder bijen meer en langere scheuten hadden dan de planten met bijen. Er moest dus meer energie gestoken worden in het vormen van bebladerde takken, bloemen en vruchten bij deze planten.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Volgens Hensels heb je per ha twee volwaardige bijenvolken nodig. Wij zagen op de verschillende tuinbouwbedrijven dat men zowel honingbijen, aardhommels en metselbijen gebruikt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_13.jpg\" alt=\"47 13\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_14.jpg\" alt=\"47 14\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">We hebben heel wat tijd besteed aan het observeren van hommels, metselbijen en honingbijen. Hommels, metselbijen en honingbijen vliegen op de witte bloemen en blijven er enkele seconden opzitten of aanhangen. Eerst trachten ze met hun kop in de bloem binnen te dringen en steken hun tong uit om bij de nectar te geraken.<br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Hommels dansen erg snel van de ene bloem naar de andere, ze verlaten vrij snel de eerste bloemtros om naar een andere tros te vliegen. Honingbijen blijven veel langer zitten op de tros, dikwijls kruipen ze van de ene bloem naar de andere.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Vervolgens zien we dat het hen niet lukt om voldoende nectar te zuigen en dan veranderen ze van tactiek. De honingbijen gaan dan\u00a0<strong>NIET<\/strong>\u00a0aan de witte kroonkelk hangen zoals de hommels en de Rosse metselbij doen. Ze gaan op de kroon zitten en steken hun tong achteraan de kroon doorheen een smalle spleet die ontstaat doordat ze de kroon een beetje loswrikken van de eigenlijke kelk. Zo geraken ze aan de nectar. Uiteindelijk komen ze dus niet in de kroon waar de stamper en de meeldraden zitten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Hommels en Rosse metselbijen hangen aan de kroonkelk en steken hun tong wel in de kroon waarbij ze de meeldraden raken die dan stuifmeel loslaten. We hebben gemerkt dat ook hommels gaatjes bijten in de kroon om zo de nectar stelen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><em><\/em><strong>4.\u00a0<\/strong><strong>Ziekten<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_16.jpg\" alt=\"47 16\" class=\"aligncenter\" \/>Taksterfte (<em>Godronia cassandrae<\/em><em>\u00a0<\/em><em>f.\u00a0<\/em><em>vaccinii<\/em>) is veruit de meest voorkomende ziekte bij de Amerikaanse bosbes. Hierop werd natuurlijk sterk geselecteerd en de huidige cultivars zijn veel resistenter zijn dan de oorspronkelijke soort. Verder zijn ze onderhevig aan grauwe schimmel (<em>Botryotinia fuckeliana<\/em>) en vruchtrot (<em>Colletotrichum gloeosporioides<\/em>) vooral bij warmte en hoge luchtvochtigheid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Opmerking: Om de Amerikaanse bosbessen te beschermen tegen nachtvorst blaast men in de koude lentenachten lucht over de plantages met behulp van grote ventilatoren. De verplaatsing van de lucht zal er voor zorgen dat de vrieslucht minder kans krijgt om de bloemen te beschadigen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong>5.\u00a0<\/strong><strong>Gebruik van de bessen<br \/>\n<\/strong>Voedingswaarde van de Amerikaanse bosbes volgens gegevens van Wikipedia (2015) voor 100 g verse bessen:<\/span><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Energetische waarde<\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">230\u00a0<a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kilojoule\" title=\"Kilojoule\">kJ<\/a><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Koolhydraat\" title=\"Koolhydraat\">Koolhydraten<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">11 gram<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Prote%C3%AFne\" title=\"Prote\u00efne\">Eiwit<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">1 gram<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Vet\" title=\"Vet\">Vet<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">0,37 gram<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Vitamine_C\" title=\"Vitamine C\">Vitamine C<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">13 mg<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Vitamine_B1\" title=\"Vitamine B1\">Vitamine B1<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">0,03 mg<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Vitamine_B2\" title=\"Vitamine B2\">Vitamine B2<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">0,06 mg<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Calcium\" title=\"Calcium\">Calcium<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">6,21 mg<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/IJzer_(voeding)\" title=\"IJzer (voeding)\">IJzer<\/a><\/span><\/td>\n<td><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">0,17 mg<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Een liter bessensap bevat 8 tot 11 g (gemiddeld 9,5 g) zuur, waarvan\u00a0<a href=\"http:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Citroenzuur\" title=\"Citroenzuur\">citroenzuur<\/a>\u00a0het belangrijkste is.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">De rijpe bessen worden als streekproduct aangeprezen ofschoon het allochtonen zijn! In de keuken worden ze vooral gebruikt in taarten en gebak.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Bosbessenfeesten met bosbessentaart vinden nog altijd plaats vooral in de streek rond Opoeteren. Vroeger werden hiervoor de echte wilde bosbessen gebruikt. Er werden zelfs speciale kammen gebruikt om de wilde bessen te oogsten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Nu is het plukken van wilde bosbessen nog toegelaten al mag je officieel de paden niet verlaten maar het kammen is verboden. Best ben je toch voorzichtig want de wilde bosbessen zijn dikwijls besproeid met urine van vossen en deze kunnen drager zijn van eitjes van de vossenlintworm die ook bij de mens problemen kan veroorzaken. Bovendien komen er in de Limburgse bossen veel teken voor die drager zijn van bacteri\u00ebn die de \u2018ziekte van Lime\u2019 kunnen veroorzaken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">De Amerikaanse blauwe bosbes wordt ook verwerkt in siroop, confituur, roomijs en alcoholische dranken of men kan ze ook diepvriezen of drogen bv. om er thee van te zetten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><img src=\"https:\/\/konvib.be\/images\/stories\/Artikels_maandbladen\/2015_47_bstuiving\/47_18.jpg\" alt=\"47 18\" class=\"aligncenter\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>Dankwoord<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">WE WILLEN PC FRUIT (<a href=\"http:\/\/www.ccbt.be\/?q=node\/22\">PROEFCENTRUM FRUITTEELT VZW<\/a>), VELM (SINT-TRUIDEN) EN DE FAMILIE SCHRIJNWERKERS MEEUWEN-GRUITRODE DANKEN VOOR DE BEREIDWILLIGE MEDEWERKING DIE WE MOCHTEN ONDERVINDEN BIJ DE TALRIJKE BEZOEKEN AAN HUN BOSBESKWEKERIJ.<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><strong><em>Literatuur<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Fresnaye J. 1981,\u00a0<em>Biometrie de l\u2019abeille<\/em>, Institut National de la recherche agronomique, Office pour l\u2019information et la documentation en apiculture 1981 pp 55.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Hensels L.G.M. 1981,\u00a0<em>Drachtplantengids voor bijenteelt<\/em>, Centrum voor landbouwpublicaties en landbouwdocumentatie Wageningen (PUDOC), pp 117.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Hensels L.G.M. 1983,\u00a0<em>Blauwe bessen en bijen<\/em>\u00a0en\u00a0<em>De Fruitteelt,<\/em>\u00a0n\u00b020 (1983) p 535.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Hensels L.G.M. 2006, Voordracht en tekst, Maandblad KonVIB jaargang 92 p 11 \u2013 14.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Hensels L.G.M. 2014,\u00a0<em>Bloeiend leven, bijen bloemen bestuiving<\/em>, Imkersbond ABTB De Haag pp 320.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Peeters T.M.J. ea 2012,\u00a0<em>De Nederlandse Bijen<\/em>, Naturalis Biodiversity Center Nederland 2012, pp 544.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\">Wikipedia, Blauwe bes 2015<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 14pt;\"><a href=\"http:\/\/www.wildebijen.nl\/\">www.wildebijen.nl<\/a>, De Nederlandse bijen \u2013 wildebijen.nl<\/span><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond Jaargang: 101 Jaar: 2015 Maand: Oktober Auteur : Dr. Michel Asperges BESTUIVING VAN AMERIKAANSE BOSBES DOOR BIJEN Inleiding Enkele vrij grote tuinbouwbedrijven op het Kempisch plateau in Limburg zijn gespecialiseerd in het kweken van Amerikaanse bosbes ook wel blauwe bosbes genoemd.\u00a0Oorspronkelijk komt deze plant uit het noordoosten van Amerika. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":0,"parent":245,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1609"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1609"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1610,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1609\/revisions\/1610"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}