{"id":2062,"date":"2020-05-15T08:31:35","date_gmt":"2020-05-15T06:31:35","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=2062"},"modified":"2020-05-15T08:31:35","modified_gmt":"2020-05-15T06:31:35","slug":"stuifmeel-en-nactar-het-ganse-jaar-rond","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=2062","title":{"rendered":"STUIFMEEL EN NACTAR HET GANSE JAAR ROND"},"content":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond<\/strong><\/span>
\nJaargang: 103<\/strong><\/span>
\nJaar: 2017<\/strong><\/span>
\nMaand: Jan-Febr<\/strong><\/span>
\nAuteur : Albert Vandijck<\/strong><\/span><\/p>\n

STUIFMEEL EN NACTAR HET GANSE JAAR ROND<\/strong><\/span><\/h2>\n

Drachtplanten kunnen kruidachtige struiken of bomen zijn in de natuur of als aanplant, maar ook teelten in de land- en tuinbouw en industri\u00eble teelten. Nectar- en stuifmeelafgifte door de planten en hun betrekking tot de bijen. Men kan zelf een bijenweide aanleggen, rekening houdend met de ligging en de toestand van de grond. Combineren met het aanbod van stuifmeel en nectar in de omgeving, alsook nutsplanten naar eigen gebruik. In lagen werken: bomen \u2013 struiken \u2013 grondbedekker \u2013 haagvormen \u2013 bloemenweiden.<\/em><\/span><\/p>\n

A Nectar en stuifmeel in het leven van de bijen<\/strong><\/span><\/p>\n

Om het broednest in stand te houden is in het bijennest de aanwezigheid vereist van een ruime hoeveelheid stuifmeel (tot 65 kg per volk). Het stuifmeel vormt immers de basis voor de eiwitrijke voeding welke door de voedsterbijen aan de larven verstrekt wordt. De larven ontvangen dit onder de vorm van secretie van de \u2018voedersapklieren\u2019. Oudere larven worden met een mengsel van stuifmeel, honing en water gevoed.<\/span><\/p>\n

Het stuifmeel of de pollen wordt door de bijen op de bloemen van een groot aantal plantensoorten verzameld. Bij het bloembezoek blijven de pollenkorrels in het haarkleed van de bijen kleven. Bij sommige bloemen blijven deze korrels op het hele lichaam van de bij kleven, bij anderen enkel op de kop, het borststuk of het achterlijf. Het \u2018bepoederen\u2019 van het bijenlichaam gebeurt echter niet geheel toevallig.<\/span><\/p>\n

\"2017\u00a0<\/span><\/p>\n

De pollen verzamelende bijen bewerken de helmknoppen van de bloemen met de monddelen om het stuifmeel ervan los te maken. Het stuifmeel dat in de beharing terecht komt, wordt met het eerste en tweede paar poten uitgekamd, en wordt vervolgens in een haarborstel op de binnenzijde van het eerste voet-lid van de achterpoten bijeen gebracht. Met een stevige kam op de basis van de scheen van de tegenovergestelde zijde worden de pollen nu uit de haarborstels gekamd en tussen scheen en voetlid in het korfje tot een pollenklompje aangedrukt. Dit korfje bevindt zich op de buitenzijde van de scheen aan de achterpoten.\u00a0<\/span><\/p>\n

De honing wordt als nectar op de planten verzameld.<\/span><\/p>\n

De nectar wordt door de bijen opgezogen, deze wordt opgestapeld in de voormaag en naar het nest getransporteerd. Tijdens dit transport begint reeds de omzetting tot honing, dit gebeurt door de enzymen die afgescheiden worden in het darmkanaal. In de bijenkolonie wordt de thuis gebrachte nectar door de haalbij afgegeven aan verschillende andere bijen die het op hun beurt verder aan andere bijen doorgeven.<\/span><\/p>\n

Uiteindelijk wordt door de nestbijen de nectar in de voorraadcellen geplaatst. Vooraleer de cellen verzegeld worden dient nu nog het verdampingsproces \u2013 door de bijen \u2013 actief te worden voortgezet. Hierbij wordt de nectar in de cellen, door het intensief op en neer trekken van de tong, met de lucht in aanraking gebracht, waardoor het overtollige water (2 delen nectar op 3 delen water) verdampt. Dit proces wordt eveneens bevorderd door een actieve luchtstroom, die teweeg gebracht wordt door ventilatie. De honingvoorraad bevindt zich buiten de stuifmeelgordel, voornamelijk bovenaan en zijdelings.<\/span><\/p>\n

B Nectarafscheiding en stuifmeelproductie door de planten<\/strong><\/span><\/p>\n

Nectar is een suikerhoudende afscheiding van de nectari\u00ebn van de planten. Naargelang de plaats waar deze klieren zich bevinden, spreekt men van florale nectari\u00ebn (in de bloem gelegen) en extra florale nectari\u00ebn (gelegen op de stam, het blad of de bloemsteel). De samenstelling van de nectar, in het bijzonder het gehalte aan suikers, is afhankelijk van talrijke factoren, zowel van de planten zelf als van de omgeving.<\/span><\/p>\n

Wat de plant zelf betreft, dient te worden vermeld dat de grootte van de nectarklieren, de vari\u00ebteit en de plaats van de bloemen op de plant, in rechtstreeks verband staan met de nectarafscheiding. Ook de ouderdom van de plant heeft zijn invloed op de nectarsecretie. Ze neemt toe vanaf het ontluiken van de bloem tot de volle bloei.<\/span><\/p>\n

Wordt de bloem bevrucht, dan stopt gewoonlijk ook de nectarafscheiding. Wat de omgevingsfactoren betreft, dient eerst de temperatuur vermeld te worden, daar deze een grote rol speelt in het hele plantenbestaan (groei, ademhaling, fotosynthese, \u2026).<\/span><\/p>\n

Ook de duur en de intensiteit van zonnestraling staan hiermee in rechtstreeks verband. Een hoge luchtvochtigheid stimuleert de nectarsecretie, dit gaat ook gepaard met een verhoging van het suikergehalte. De wind be\u00efnvloedt ook de luchtvochtigheid en de temperatuur.<\/span><\/p>\n

Hoe hoger en hoe sterker de wind, hoe kleiner de hoeveelheid nectar en hoe hoger het suikergehalte. De toestand van de bodem, de bodemvochtigheid en de bemesting kunnen eveneens in belangrijke mate de nectarsecretie be\u00efnvloeden.<\/span><\/p>\n

Het tijdstip van de rijpheid van het stuifmeel hangt af van plant tot plant (zelf bestuivend, kruisbestuivers, buurt bestuivend), ook de hoeveelheid en de voedingswaarde verschilt van plant tot plant.<\/span><\/p>\n

Honing bevat 80% suikers en 20% water. Hierna enkele voorbeelden van suikersamenstellingen in nectar.<\/strong>\u00a0<\/span><\/p>\n

\"2017<\/span><\/p>\n

\"2017<\/span><\/p>\n

<\/em>Wanneer geven planten stuifmeel en nectar?\u00a0\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

\u2663 Januari-februari\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

o Zwarte els (Alnus glutinosa) groen stuifmeel \u2013 vochtige standplaats \u2013 goede stuifmeelleverancier \u2013 geen nectar.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Katwilg (Salix caprea): geelwit stuifmeel \u2013 vochtige zandgrond \u2013 uitstekende stuifmeel- en nectarleverancier.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Hazelaar (Corylus avelana): gelig stuifmeel \u2013 goed gedraineerde grond \u2013 uitstekende stuifmeelleverancier \u2013 geen nectar.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Gele kornoelje (Cornus mas): goudgeel stuifmeel \u2013 vruchtbare kalkhoudende bodem \u2013 uitstekende stuifmeelleverancier \u2013 matige nectarleverancier.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Krokus (Crocus vernus): witgeel met violette strepen \u2013 goed gedraineerde grond \u2013 tamelijk stuifmeel \u2013 geen nectar.<\/span><\/p>\n

\u2663 Maart-April\u00a0<\/span><\/p>\n

o Sierkerselaars (Prunus soorten): wit-roze tot rozerood stuifmeel \u2013 verlangt goed gedraineerde grond \u2013 is kalk minnend \u2013 heel goede stuifmeelgevers \u2013 matige nectarleveranciers.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Spaanse aak (Acer campestre): groen stuifmeel \u2013 bestand tegen droogte \u2013 weinig stuifmeel gevend \u2013 grote nectarproducent (5).\u00a0<\/span><\/p>\n

o Noorse esdoorn (Acer platanoides): geelgroen stuifmeel \u2013 zon of halfschaduw \u2013 goede nectarafgifte (5).\u00a0<\/span><\/p>\n

o Gewone esdoorn (Acer pseudoplatanoides): groen stuifmeel \u2013 geschikt voor alle terreinen \u2013 goede pollen- en nectarleverancier (5).\u00a0<\/span><\/p>\n

o Mahoniestruik \u2013 (Mahonia aquifolia): geel stuifmeel \u2013 verlangt goede tuingrond \u2013 goede nectar- en pollenleverancier.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Maagdenpalm (Vinca minor): blauw stuifmeel \u2013 halfschaduwplant \u2013 weinig pollen \u2013 goede nectarbron.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u2663 Mei-juni<\/span><\/p>\n

o Klaproos (Papaver rhoeas): blauwzwart stuifmeel \u2013 geschikt voor alle gronden \u2013 goede stuifmeelproducent (5) \u2013 geen nectarafgifte.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Palmboompje (Buxus sempervirens): bleekgroen stuifmeel \u2013 voor alle gronden geschikt \u2013 uitstekende pollenleverancier \u2013 geen nectar.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Hulst \u2013 (Ilex aquifolium): witgeel stuifmeel \u2013 gewone tuingrond \u2013 relatief veel stuifmeel (5) \u2013 goede nectarproducent (5).\u00a0<\/span><\/p>\n

o Dwergmispel (Cotoneaster horizontalis): roze stuifmeel \u2013 gewone tuingrond \u2013 matige stuifmeelafgifte \u2013 uitstekende nectarproducent.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Vuilboom (Frangula alnus): groenwit stuifmeel \u2013 goede pollen- en nectarleverancier.\u00a0<\/span><\/p>\n

o Valse acacia (Robina pseudoacacia): groenig geelrood stuifmeel \u2013 geschikt voor iedere grondsoort \u2013 goede stuifmeelafgifte \u2013 uitstekende nectarleverancier (bij zonnig & droog weer).\u00a0<\/span><\/p>\n

\u2663 Juli-augustus<\/span><\/p>\n

o Zonnebloem (Helianthus annus): geel stuifmeel \u2013 doorlaatbare grond \u2013 in de zon \u2013 zeer goede stuifmeel- (4) en uitstekende nectarproducent (4).<\/span><\/p>\n

o Liguster (Ligustrum ovalifolium): geelwit stuifmeel \u2013 op alle grondsoorten \u2013 goede stuifmeel- (4) & uitstekende nectarleverancier (4).\u00a0<\/span><\/p>\n

o Struikheide (Calluna vulgaris): paarsrood stuifmeel \u2013 droge arme grond \u2013 weinig stuifmeel gevend \u2013 goede nectarleverancier (5).\u00a0<\/span><\/p>\n

o Sneeuwbes (Symphoricarpus rivularis): wit stuifmeel \u2013 halfschaduw \u2013 goede stuifmeelgever en uitstekende nectarplant (5).\u00a0<\/span><\/p>\n

\u2663 Herfstbloeiend\u00a0<\/span><\/p>\n

o Alle astersoorten: tamelijk goede grond \u2013 goede stuifmeel- en nectarleveranciers.<\/span><\/p>\n

o Heide \u2013 sneeuwbes \u2013 chrysanten \u2013 klimop \u2013 guldenroede \u2013 enz.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond Jaargang: 103 Jaar: 2017 Maand: Jan-Febr Auteur : Albert Vandijck STUIFMEEL EN NACTAR HET GANSE JAAR ROND Drachtplanten kunnen kruidachtige struiken of bomen zijn in de natuur of als aanplant, maar ook teelten in de land- en tuinbouw en industri\u00eble teelten. Nectar- en stuifmeelafgifte door de planten en hun […]<\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":0,"parent":245,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2062"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2062"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2062\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2063,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2062\/revisions\/2063"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}