{"id":2106,"date":"2020-05-15T09:09:13","date_gmt":"2020-05-15T07:09:13","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=2106"},"modified":"2020-05-15T09:09:13","modified_gmt":"2020-05-15T07:09:13","slug":"zonnekroon-drachtplant-voor-de-toekomst","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=2106","title":{"rendered":"ZONNEKROON, DRACHTPLANT VOOR DE TOEKOMST?"},"content":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond<\/strong><\/span>
\nJaargang: 99<\/strong><\/span>
\nJaar: 2013<\/strong><\/span>
\nMaand: Juni<\/strong><\/span>
\nAuteurs: Vert. Frans Somers<\/strong><\/span><\/p>\n

ZONNEKROON, DRACHTPLANT VOOR DE TOEKOMST?<\/strong><\/span><\/h2>\n

Door de voortdurende uitbreiding van het ma\u00efsareaal en de ecologische problemen die hiermee samengaan, wordt sinds enkele jaren intensief naar alternatieve planten gezocht om energie op te wekken. Onderzoekers verbonden aan het Landbouwinstituut van Th\u00fcringen, richten zich vooral op zonnekroon als mogelijke kandidaat. Andrea Biert\u00fcmpfel en Michael Conrad brengen hier verslag uit van hun onderzoeksresultaten en vooruitzichten.<\/em><\/span><\/p>\n

Zoektocht naar alternatieven<\/strong><\/span><\/p>\n

\"30<\/span><\/p>\n

Met het toenemende aantal biogasinstallaties in Duitsland \u2013 nu zijn er +\/- 7.000 – stijgt de behoefte aan planten voor het opwekken van energie. Hiervoor wordt nu hoofdzakelijk ma\u00efs gebruikt en in mindere mate granen en mest. De expansie van de ma\u00efsteelt wordt ook door de imkers kritisch bekeken. Ma\u00efs vergt een hoge inzet van plantbeschermingsmiddelen, en het eenzijdig stuifmeelaanbod is negatief voor de vitaliteit van de bijenvolken.<\/span><\/p>\n

Teneinde de aanplant van ma\u00efs te beperken, wordt intensief naar alternatieven voor ma\u00efs gezocht. Door Europa wordt vanaf 2012 ge\u00ebist dat in biogasinstallaties het gebruik van ma\u00efs wordt beperkt tot 60% van de gebruikte grondstoffen en alternatieve grondstoffen worden bovendien beter vergoed. Daartoe behoort zonnekroon (Silphium perfoliatum), in Duitsland ook \u2018Becherplanze\u2019 genoemd. Dit is een doorlevende uit Noord-Amerika afkomstige samengesteldbloemige plant, die reeds in de jaren 1980 als voederplant werd getest.<\/span><\/p>\n

Toen wist men al dat zonnekroon een grote opbrengst levert, zich goed laat bewaren in silo\u2019s en een hoge voedingswaarde bezit. Over de geschiktheid als grondstof voor de productie van biogas, was er niets gekend.<\/span><\/p>\n

Het testen van planten<\/strong><\/span><\/p>\n

Vanaf 2004 heeft het Landbouwinstituut van Th\u00fcringenverschillende plantensoorten op hun geschiktheid voor de productie van energie getest. In vergelijking met andere relevante soorten, zoals luzernegras, sorghum en aardpeer, geeft zonnekroon de grootste opbrengst en overtreft op het testperceel te Dornburg, een l\u00f6ssgrond aan de rand van het bekken van Erfurt, de opbrengst van ma\u00efs. Reeds vanaf 2007 is het landbouwinstituut betrokken in projecten ondersteund door het Agentschap voor hernieuwbare Grondstoffen.<\/span><\/p>\n

Zonnekroon wordt nu onderzocht met het doel aangepaste teeltmethoden uit te werken zodat de plant op grote schaal kan worden geproduceerd. Zo werd en wordt bijvoorbeeld zonnekroon van verschillende afkomst op hun opbrengst en bodemvereisten, in verschillende regio\u2019s van Duitsland, uitgetest. Daarenboven wordt onderzoek uitgevoerd naar de optimale plant – respectievelijk zaaitijd, de plantdichtheid, de mogelijkheid van teelt onder de vrucht en de wijze van bemesting. Verder worden er testen uitgevoerd naar de werking en verdraagzaamheid tegen herbiciden (onkruidverdelgers),daar in de teelt van zonnekroon geen gewasbeschermingsmiddelen toegelaten zijn.<\/span><\/p>\n

Het kritische eerste jaar<\/strong><\/span><\/p>\n

Het verbouwen van zonnekroon is probleemloos wanneer het in het eerste jaar lukt een compact en evenwichtig bestand te bekomen. In het eerste jaar vormt de plant slechts een gewortelde rozet, zonder bloesems of biomassa. Deze jonge planten kunnen ook moeilijk\u00a0 concurreren met onkruid. Een reden waarom het planten van zaailingen wordt toegepast. Andere redenen zijn de beperkte beschikbaarheid van zaad en kiemproblemen met onbehandeld zaadgoed. Het laatstgenoemde probleem wordt nu intensief onderzocht door de zaad- en plantenteelt firma N. L. Chrestensen GmbH gevestigd in Erfurt, en reeds gedurende vele jaren een partner van het Landbouwinstituut van Th\u00fcringen, om in de komende jaren grote oppervlakten te kunnen inzaaien. Voor landbouwbedrijven, die grote percelen willen bebouwen, is het gebruik van zaailingen niet interessant.<\/span><\/p>\n

Daarna geen problemen<\/strong><\/span><\/p>\n

Tot hiertoe werd praktisch alleen gebruik gemaakt van zaailingen voor het telen van zonnekroon. De proefvelden voor het uittesten van zaadgoed zijn pas aangelegd in mei 2012. Het gebruik van zaailingen is enkel interessant voor kleine- en restpercelen. Vier planten per vierkante meter zijn voldoende voor een goede opbrengst. Bij goed weer verlopen er twee tot drie maanden tussen het planten van de zaailingen, dat uitgevoerd kan worden van mei tot einde juni\/begin juli, en het bereiken van volledige bodembedekking<\/span><\/p>\n

Gedurende deze periode moet het perceel door een combinatie van chemische en mechanische middelen onkruidvrij worden gehouden. Heeft de plant in de herfst een krachtige rozet ontwikkeld, is in het tweede jaar in het voorjaar een bemesting met stikstof nodig en in de herfst kan er worden geoogst.<\/span><\/p>\n

Voor de productie van 100 kg droge massa is nauwelijks 1 kg stikstof nodig. Ook kunnen organische meststoffen worden gebruikt zoals de restafval van biogasinstallaties. Het onttrekken van fosfor (P), kalium(K) en mangaan (Mn) aan de bodem moet op basis van regelmatige grondstaalnamen gecompenseerd worden. Het oogsten en opslaan, is vooral op kleinere percelen, tezamen met vroege ma\u00efs mogelijk. Qua opbrengst houdt zonnekroon gelijke tred met ma\u00efs, overtreft zelfs de opbrengst van ma\u00efs in gunstige jaren en op goede percelen en compenseert hierdoor de lagere methaanuitstoot. Daar zonnekroon op hoger gelegen gronden groeit (tot 600 m), geringe eisen aan de bodem stelt en droogte verdraagt, kan ze ook buiten de typische ma\u00efspercelen verbouwd worden.<\/span><\/p>\n

Ecologisch voordeel<\/strong><\/span><\/p>\n

Verbetering van de biodiversiteit, bodembedekking gedurende het ganse jaar en hierdoor vermindering van de bodemerosie, zijn voordelen van de zonnekroonteelt. Gedurende de lange bloeitijd van juli tot september zijn de schitterende, welriekende bloesems een verzamelplaats voor honingbijen, hommels en vlinders. Eerste onderzoekingen wijzen op een productiviteit van 0,35 mg nectar per bloementrosje in 24 uur. Volgens deze eerste gegevens, geeft dit een honingopbrengst van ongeveer 150 kgper ha.<\/span><\/p>\n

Voordelig is ook dat de honing nauwelijks kristalliseert. Het hoge stuifmeelaanbod wordt eveneens positief gewaardeerd. In het kader van een project, door het Instituut voor Biodiversiteit in Braunschweig in samenwerking met het Agentschap voor hernieuwbare Grondstoffen, is ook een studie gestart naar de kwantiteit en kwaliteit van de nectar en stuifmeel geproduceerd door zonnekroon. Kortelings worden hiervan wetenschappelijke resultaten verwacht.<\/span><\/p>\n

Blik in de toekomst<\/strong><\/span><\/p>\n

Samengevat mag men ervan uitgaan dat het verbouwen van zonnekroon wordt uitgebreid. In 2011 bedroeg het areaal, verdeeld over gans Duitsland 130 ha, maar vooral geconcentreerd in typische ma\u00efsgebieden. Op grond van de bestellingen bij de firmaN. L. Chrestensen GmbH van planten zaaigoed is in het lopende jaar een verdubbeling van het areaa leen zekerheid. Eveneens willen landbouwondernemingen die in het voorbije jaar testpercelen voor zonnekroon hebben aangelegd de bebouwde oppervlakte verhogen, naast de instroom van nieuwe ge\u00efnteresseerden.<\/span><\/p>\n

Dit alles wijst op een toenemende acceptatie van zonnekroon. Ook bij imkers groeit de interesse. Er werden ongeveer 45, meestal kleine percelen, speciaal voor imkerijen beplant. De firma N. L. Chrestensen GmbH biedt daarom ook, speciaal voor dit marktsegment, kleine loten plantgoed aan.<\/span><\/p>\n

\"30<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond Jaargang: 99 Jaar: 2013 Maand: Juni Auteurs: Vert. Frans Somers ZONNEKROON, DRACHTPLANT VOOR DE TOEKOMST? Door de voortdurende uitbreiding van het ma\u00efsareaal en de ecologische problemen die hiermee samengaan, wordt sinds enkele jaren intensief naar alternatieve planten gezocht om energie op te wekken. Onderzoekers verbonden aan het Landbouwinstituut van […]<\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":0,"parent":245,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2107,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2106\/revisions\/2107"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}