{"id":2230,"date":"2020-05-15T14:44:34","date_gmt":"2020-05-15T12:44:34","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=2230"},"modified":"2020-05-15T14:44:34","modified_gmt":"2020-05-15T12:44:34","slug":"geslachtdifferentiatie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=2230","title":{"rendered":"GESLACHTDIFFERENTIATIE"},"content":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond<\/strong><\/span>
\nJaargang: 92<\/strong><\/span>
\nJaar: 2006<\/strong><\/span>
\nMaand: Juni<\/strong><\/span>
\nAuteurs: Hugo Laevens<\/strong><\/span><\/p>\n

GESLACHTDIFFERENTIATIE<\/strong><\/span><\/h2>\n

Geslachtdifferentiatie is het resultaat van complexe en opeenvolgende mechanismen die genetisch gestuurd worden. Deze mechanismen zijn uiteraard verschillend voor vrouwelijke en mannelijke individuen en zorgen niet enkel voor de aanleg van vrouwelijke of mannelijke voortplantingorganen.<\/span>
\nOok verschillen in gedrag, fysiologie en morfologie zijn het gevolg van deze genetisch gestuurde cascadereacties. Aan het begin van een cascadereactie bepaalt het primaire geslachtdifferenti\u00ebrende signaal of de ontwikkeling in vrouwelijke dan wel mannelijke richting zal worden verder gezet. Voor een aantal organismen werd de genetische en moleculaire basis van dit signaal al ontrafeld.<\/span><\/p>\n

Bij een aantal zoogdieren bijvoorbeeld ligt de informatie van dit primaire geslachtdifferenti\u00ebrende signaal (een eiwit) opgeslagen in het Sry\u00adgen dat op het Y-chromosoon gelegen is. Wanneer dit eiwit geproduceerd wordt, zal de verdere ontwikkeling in mannelijke richting verlopen. Wanneer dit eiwit niet geproduceerd wordt, dus bij afwezigheid van het Y\u00adchromosoon in het Sry gen, wordt een vrouwelijk individu geboren.<\/span><\/p>\n

Bij de honingbij was al bekend dat de geslachtdifferentiatie gestuurd wordt door \u00e9\u00e9n enkel gen (het csd\u00adgen). In een bijenpopulatie kunnen tot negentien varianten (geslachtallelen) van dit gen voorkomen. Ook was al bekend dat vrouwelijke bijen (werksters en koninginnen) geboren worden uit bevruchte eitjes, op voorwaarde dat zij drager zijn van twee verschillende geslachtallelen.<\/span>
\nDarren worden geboren uit niet bevruchte eitjes: er komt slechts \u00e9\u00e9n geslachtallel voor. Darren zouden in principe ook uit bevruchte eitjes met twee dezelfde geslachtallelen kunnen geboren worden, ware het niet dat deze door de werksters verwijderd worden.<\/span><\/p>\n

Het feit dat twee verschillendegeslachtallelen voorkomen, bepaalt de geslachtdifferentiatie\u00a0in vrouwelijke richting.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span>
\nHet voorkomen van slechts \u00e9\u00e9n geslachtallel, hetzij onder haplo\u00efde (bij onbevruchte eitjes) of diplo\u00efde (bij bevruchte eitjes) vorm, bepaalt de geslachtdifferentiatie in mannelijke richting. Onlangs heeft een internationaal gezelschap van onderzoekers uit Duitsland, de Verenigde Staten en Noorwegen nu ook bij honingbijen, het primaire geslachtdifferenti\u00ebrende signaal ge\u00efdentificeerd en het onderliggende mechanisme van dit signaal bij de geslachtdifferentiatie achterhaald.<\/span><\/p>\n

Tijdens de ontwikkeling (vanaf 12 uur nadat een eitje gelegd werd) worden de geslachtallelen tot expressie gebracht. Dit wil zeggen dat de informatie op deze allelen gelezen wordt en er uiteindelijk eiwitten geproduceerd worden. Elke genetische variant (geslachtallel) van het geslachtgen produceert daarbij een specifiek eiwit dat in meer of mindere mate verschilt van het eiwit dat door een ander geslachtallel geproduceerd wordt. Aangezien vrouwelijke bijen twee verschillende geslachtallelen bezitten, zullen twee verschillende eiwitten geproduceerd worden.<\/span><\/p>\n

Mannelijke bijen (haplo\u00efde en diplo\u00efde) dragen slecht \u00e9\u00e9n genetische variant (geslachtallel) waardoor slechts \u00e9\u00e9n eiwit geproduceerd wordt. Nu hebben de onderzoekers kunnen achterhalen dat wanneer twee verschillende eiwitten van om het even welke allelencombinatie (in totaal 171 verschillende combinaties) geproduceerd worden, resulteert in een actief product (het primaire geslachtdifferenti\u00ebrende signaal) dat de ontwikkeling in vrouwelijke richting verder zet.<\/span>
\nWanneer slechts \u00e9\u00e9n enkel eiwit geproduceerd wordt (bij haplo\u00efde en diplo\u00efde darren), blijft dit eiwit inactief en ontwikkelt zich een mannelijk individu.<\/span><\/p>\n

Niettegenstaande het primaire signaal voor geslachtdifferentiatie bij honingbijen ingenieus in elkaar zit, is er slechts \u00e9\u00e9n stap nodig om tot een actief product te komen. Bij andere insecten,\u00a0Musca\u00a0<\/i>(vlieg) en\u00a0Drosophila\u00a0<\/i>(fruitvlieg) bijvoorbeeld, zijn twee of drie stappen nodig vooraleer dit actieve product gevormd wordt. De onderzoekers besluiten dan ook dat het systeem van geslachtdifferentiatie bij de honingbij het eenvoudigste en, evolutief gezien, het oudste is dat tot op heden onderzocht werd.<\/span><\/p>\n

Referentie<\/i><\/b><\/span><\/p>\n

Beye M., Hasselmann M., Fondrik M.K., Page R.E. Jr. and Omholt S. W. (2003) The Gene csd Is the Primary Signal for Sexual Development in the Honeybee and Encodes an SR-Type Protein.\u00a0<\/i>Cell 114, 419-429.<\/i><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond Jaargang: 92 Jaar: 2006 Maand: Juni Auteurs: Hugo Laevens GESLACHTDIFFERENTIATIE Geslachtdifferentiatie is het resultaat van complexe en opeenvolgende mechanismen die genetisch gestuurd worden. Deze mechanismen zijn uiteraard verschillend voor vrouwelijke en mannelijke individuen en zorgen niet enkel voor de aanleg van vrouwelijke of mannelijke voortplantingorganen. Ook verschillen in gedrag, […]<\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":0,"parent":250,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2230"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2231,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2230\/revisions\/2231"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}