{"id":2761,"date":"2020-05-16T22:09:04","date_gmt":"2020-05-16T20:09:04","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=2761"},"modified":"2020-06-24T09:08:28","modified_gmt":"2020-06-24T07:08:28","slug":"veelzijdigheid-van-een-tussenaflegger","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=2761","title":{"rendered":"VEELZIJDIGHEID VAN EEN TUSSENAFLEGGER"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Jaargang: 97<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Jaar: 2011<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Maand: Mei<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Auteurs: Roger De Croock<\/strong><\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 24px; color: #ff9900;\"><strong>VEELZIJDIGHEID VAN EEN TUSSENAFLEGGER<\/strong><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">De tussenaflegger (TA) werd, lang geleden, beschreven door K. Weiss in zijn boek\u00a0<em>De Weekeindimker<\/em>. Ook Pfefferl\u00e9 beschreef de TA als een techniek om bijenvolken van hun zwemneigingen af te helpen zonder, of met nauwelijks een verzwakking. De methode paste ik al succesvol toe kort nadat ik bijen begon te houden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Met de toepassing van de broedbeperking is de TA er nog eenvoudiger op geworden. Wegens haar eenvoud, effici\u00ebntie en snelheid van werken, zou elke imker deze methode blindelings moeten kunnen uitvoeren. De beschreven methode is geschikt voor volken op broedbeperking in segeberger- of simplexkasten. Bij andere kasttypes kan de TA, mits een kleine aanpassing, ook toegepast worden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Vier toepassingen van de TA<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">1. Verhinderen van zwermen bij acute zwermneiging.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">2. Telen van vitale koninginnen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">3. Oogsten van koninginnenbrij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">4. Biotechnische varroabestrijding tijdens de dracht en eventuele vernieuwing van koningin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>1. Verhinderen van zwermen bij acute zwermneiging<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">In april hebben we de volken tussen 2 moerroosters op broedbeperking gezet (Fig. 1). Om te voorkomen dat ze gaan zwermen, controleren we om de 8 \u00e0 9 dagen op zwermdoppen. Wanneer we doppen vinden, grijpen we in.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_12-271x300.jpg\" alt=\"\" width=\"271\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4464 aligncenter\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_12-271x300.jpg 271w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_12.jpg 761w\" sizes=\"(max-width: 271px) 100vw, 271px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">We werken als volgt: (Fig. 2)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">1. De HZ en de broedbak (BB) worden van plaats omgewisseld. De moer blijft in de BB. De doppen mogen blijven staan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">2. De moerrooster bovenaan wordt weggenomen, die onderaan mag blijven liggen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">3. We wisselen een raam met open broed uit de BB met een honingraam uit de HZ. Het broedraam maken we bijenvrij en we breken de doppen. De koningin mag zeker niet mee. Het broed in de BB sluiten we aaneen en hangen op de vrijgekomen plaats het honingraam (voedsel).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">4. Tussen de HZ en de BB plaatsen we een separator met vliegopening.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">5. We sluiten de kast.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Deze ingreep duurt hooguit 5 \u00e0 10 minuten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Wat zal er nu gebeuren?<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>A. In de BB<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">De vliegbijen verlaten langs de vliegopening van de separator de BB. Bij hun terugkeer komen ze via hun vertrouwde vliegopening onderaan de kast in.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Aangezien alle vliegbijen uit de BB verdwijnen, kan onmogelijk nog een zwerm afvliegen, en de werksters ruimen zelf de zwermdoppen op. De koningin, die eventueel al op dieet stond om mee te kunnen uitvliegen, wordt terug verzorgd. Ze hervat het leggen van eitjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>Verlies van de vliegbijen in BB, indien nodig: voedselraam geven!<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>B. In de HZ = nu TA<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">De bijen in de TA voelen zich moerloos en ze gaan bijgevolg op het open broedraam redcellen optrekken. Ondertussen zetten de vliegbijen hun activiteiten ongestoord verder: ze verzamelen nectar, stuifmeel, propolis en water. De HZ wordt gevuld!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>C. Tot slot<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Vooraleer in de TA, na 8 dagen, uit een redcel een koningin uitloopt, moet de situatie worden hersteld.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 De HZ terug omwisselen met de BB.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Op het broedraam in de HZ de reddoppen breken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 De omgewisselde ramen (broedraam in de HZ en honingraam in de BB) terug in hun oorspronkelijke romp hangen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Moerrooster(s) terugplaatsen en separator verwijderen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Het volk is (voorlopig) van zijn zwermprobleem verlost. Het is niet of nauwelijks verzwakt. Het is mogelijk, zeker bij vroege zwermneiging, dat er na enkele weken opnieuw zwermstemming optreedt. Na 21 juni kunnen we ervan uitgaan, dat na het maken van een TA, de zwermneiging ophoudt.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Uitzonderingen bevestigen evenwel de regel.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Periodieke controle blijft nodig!<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Terloops: stille moerwisseling bij carnicavolken komt regelmatig voor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Dan vinden we slechts 2, maximum 3 uitgebouwde doppen. Het volk zal \u00e9\u00e9n nieuwe koningin overhouden en bijgevolg niet zwermen. Wanneer de nieuwe koningin aan de leg gaat, zal het volk de oude koningin verwijderen. Als je zeker bent dat het om stille moerwisseling gaat, kunnen we beter geen TA opzetten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Bij beperkte broedruimte zorgen we voor een extra vliegopening in de broedbak, wanneer een nieuwe koningin op bruidsvlucht moet gaan.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>2. Telen van vitale koninginnen<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Bij de toepassing van een TA als zwermvoorkoming (zie punt 1) wordt in de HZ een open broedraam gehangen. De bijen verzorgen het broed en trekken redcellen op. Bij het herstel van de oorspronkelijke uitgangspositie, breken we de redcellen uit. Dit verlies aan bijenenergie en tijd, kan vermeden worden met een dubbel positief resultaat: zwermverhindering en moerteelt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Maar omdat we aan selectie willen doen, passen we een kleine variante toe: in plaats van een open broedraam, wordt een teeltraam met eendaagslarven van een selectievolk in de HZ gehangen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Werkwijze:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Deze methode van koninginnen telen kan in elk volwaardig productievolk. Het volk hoeft zelfs niet in zwermstemming te zijn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Om ruimte te maken voor het teeltraam, wordt uit de HZ een honingraam weggenomen. Dit honingraam wordt in de BB gehangen i.p.v. een vulblok.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Van 3 broedramen uit de BB worden jonge voedsterbijen afgeveegd in de HZ. Opgelet: de moer moet in de BB blijven.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Moer opzoeken, ze mag niet in de HZ terechtkomen! We maken in feite een zeer zware starter.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Deze methode van koninginnen telen kan in elk volwaardig productievolk. Het volk hoeft zelfs niet in zwermstemming te zijn<\/em><\/strong><em><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Het aantal doppen per volk beperken we tot maximum 15.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 De moerloze bijen in de HZ verzorgen de aangeboden eendaagslarfjes. Na 5 dagen zijn de doppen gesloten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Om niet ingebouwd te worden, kooien we de gesloten doppen in.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Een constante temperatuur van 35\u00b0C is heel belangrijk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Een teeltraam met gesloten, ingekooide doppen dat ge\u00efsoleerd is van het broed, zullen de bijen niet op temperatuur houden.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Gevolg: laattijdig of zelfs niet uitlopen van de koninginnen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>Mogelijke oplossingen:<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">1. Doppen in een broedstoof hangen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">2. Het teeltraam met ingekooide doppen terug tussen het broed hangen in de BB.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">3. Twee ramen met open broed uit de BB omwisselen met twee honingramen uit de HZ. Het teeltraam, met de gesloten ingekooide doppen, komt tussen de twee open broedramen te hangen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>Opmerkingen:<\/em><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_3-300x131.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"131\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4465 aligncenter\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_3-300x131.jpg 300w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_3.jpg 332w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">&#8211; Een teeltraam dat tussen het broed hangt, kunnen we aan beide zijden voorzien van een moerrooster (zie foto), dat remt het inbouwen. Daags voor de koninginnen uitlopen, kooien we in.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">&#8211; Indien de gesloten doppen naar de broedstoof of naar de BB verhuizen, herstellen we na 5 dagen de uitgangssituatie (Fig. 1).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">&#8211; Indien de gesloten ingekooide doppen in de HZ blijven, dan wordt de uitgangssituatie pas hersteld na 11 dagen (als de koninginnen uitgelopen zijn).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Zelf een broedstoof bouwen?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">De temperatuur 35\u00b0C, met afwijking van 0,1\u00b0C, wordt bekomen met een digitale thermostaat. Kostprijs: 75 euro<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>3. Oogsten van koninginnenbrij<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Oogsten van koninginnenbrij = koninginnenteelt na 3 dagen afbreken. De derde dag wordt brij geoogst.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Om brij te oogsten gebruiken we dezelfde techniek als om moeren te telen, alleen is het aantal aangeboden eendaagslarfjes verschillend. Bij moerteelt heeft de teeltlat 10 \u00e0 15 overgelarfde doppen. Om koninginnenbrij te oogsten heeft de teeltlat 50 \u00e0 55 doppen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 We nemen 3 broedramen uit de BB en vegen de jonge voedsterbijen af in de HZ. De koningin moet in de BB blijven, ze mag niet in de HZ terechtkomen (koningin opzoeken). De BB, boven de separator, verliest dan wel zeer veel vliegbijen, maar de opstijgende warmte uit de HZ zorgt ervoor dat het broed, ondanks het verlies van bijen, nog voldoende warm blijft.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Na 3 dagen wordt een nieuwe teeltlat voorzien van 50 \u00e0 55 eendaagse larven. De teeltlat met de gevulde doppen met brij wordt vlot omgewisseld met de pas overgelarfde teeltlat. Als de gevulde teeltlat(ten) bijenvrij gemaakt is (zijn), kan de brij geoogst worden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Dit kan 3 tot 4 maal herhaald worden gedurende een periode van 9 tot 12 dagen. Voedsterbijen leveren optimaal brij tussen de leeftijd van 6 \u00e0 11 dagen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Na 12 dagen brij oogsten is de generatie voedsterbijen verbruikt. De bijen in de HZ vullen de moerdopjes maar half meer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Uiteraard betekent oogsten van brij: het afromen van een bijenvolk. Het volk verzwakt. Met de methode van de TA hebben we een stok achter de deur. Boven de separator, in de BB, gaat de moer door met leggen op volle capaciteit.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_4-300x35.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"35\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4466 aligncenter\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_4-300x35.jpg 300w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_4.jpg 761w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">De uitlopende bijen zorgen voor haar voedselvoorziening. Na het terugbrengen in de oorspronkelijke beginsituatie, zal het volk vlug van de uitputtingsslag herstellen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>4. Biotechnische varroa bestrijding tijdens de dracht en eventuele vernieuwing van koningin<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">De laatste 11 jaar verloor ik niet \u00e9\u00e9n bijenvolk. Toeval? De varroamijt is nog steeds de hoofdoorzaak voor bijensterfte.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">De mijtenpopulatie onder de schadedrempel houden is een must. Varroabestrijding toepassen in de TA-methode is gebaseerd op de rotatiemethode en de wetenschap dat varroamijten optimaal bestreden worden in een volk dat geen gesloten broed heeft. Dan zitten immers alle mijten op de bijen en zijn ze bereikbaar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Met de techniek van de TA kan gemakkelijk, in combinatie met varroabestrijding, een jonge koningin worden ingevoerd. Er zijn dan tijdelijk twee koninginnen actief met elk hun eigen broednest.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Bij het herenigen worden de twee broednesten probleemloos samengevoegd tot \u00e9\u00e9n nest. We bekomen zo een enorm sterk volk met zeer vitale bijen, die op hun beurt zorgen voor supersterke en vitale winterbijen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>De werkwijze tussen zwermbeheersing met TA en moerteelt of koninginnenbrij oogsten met een TA is identiek, met uitzondering van de locatie van de koningin na de ingreep.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Werkwijze:\u00a0<\/em><\/strong>(Fig. 3)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 De koningin wordt opgezocht en in de broedloze onderbak vrijgelaten. Daar zal ze een nieuw broednest opbouwen. Volken op broedbeperking hebben in de raten van de onderbak veel stuifmeel, wat een voordeel is voor het nieuw broednest. De larfjes krijgen daar een overvloed aan volwaardig voedsel en groeien uit tot zeer vitale bijen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Op de onderbak komt de honingzolder, gescheiden door een moerrooster.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Om te voorkomen dat 21 dagen later, nadat alle broed is uitgelopen de BB te sterk zou zijn, worden van 3 \u00e0 4 broedramen de bijen in de HZ geborsteld waar ze kunnen deelnemen aan de dracht.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_5-152x300.jpg\" alt=\"\" width=\"152\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4467 aligncenter\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_5-152x300.jpg 152w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_5.jpg 355w\" sizes=\"(max-width: 152px) 100vw, 152px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Tussen de HZ en de BB komt de separator.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 We hebben drie mogelijkheden om de BB van een jonge koningin te voorzien:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">&#8211; via een zwermdop;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">&#8211; via een rijpe moerdop;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">&#8211; via een gepaarde koningin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>A. Via een zwermdop<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Bij de periodieke controle vinden we zwermdoppen in de BB. We starten de TA zoals in figuur 3 en breken van 5 broedramen alle doppen uit. Op het 6<sup>de<\/sup>\u00a0broedraam laten we 2 of 3 mooie open zwermdoppen staan en plaatsen dit raam midden in het broednest van de BB.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Een goede week later lopen de zwermdoppen in de BB uit. E\u00e9n koningin zal de strijd overleven, ze gaat op bruidsvlucht en een week later start ze de leg. We zijn dan, ten vroegste 17 dagen na de eerste ingreep. 9 dagen later sluit het eerste broed. 17 + 9 = 26 dagen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 In de BB zit ook nog broed van de oude moer, na 21 dagen is dat allemaal uitgelopen. Tussen dag 26 en 21 zijn er dus 5 dagen zonder gesloten broed. Dat is de ideale periode om varroamijten te bestrijden. Hoe we dat doen, zien we verder.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Nadeel van deze methode: geen selectiecriterium van de koningin. In het beste geval hebben we een F1 koningin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Bij mislukking wordt de oude moer terug ingeschakeld vanuit de onderbak.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>B. Via een rijpe moerdop<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Daags voor het invoeren van de rijpe moerdop wordt het volk op een TA gezet (Fig. 3). De 6 broedramen worden nagezien op zwermdoppen en eventueel gebroken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 De BB krijgt een rijpe moerdop. De koningin loopt \u2019s anderdaags uit en wordt probleemloos aanvaard.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 6 dagen later gaat de koningin op bruidsvlucht, 7 dagen daarna gaat ze aan de leg en nog eens 9 dagen later wordt haar eerste broed gesloten. Dat is dus na 21 \u00e0 22 dagen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 De periode dat er enkel open broed is en alle varroamijten op de bijen zitten, is hier smaller. Minder goed weer kan wel onze bondgenoot zijn. Strikt opvolgen en stipt behandelen is dus de boodschap.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Ook hier kan bij mislukking het volk teruggebracht worden in zijn oorspronkelijke toestand.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Optie bij deze versie: met een scheidingsplank splitsen we de BB in 2 vijframers, met elk een rijpe dop. De kans op mislukken wordt zo gehalveerd en bij succes beschikt men over een extra leggende moer van goede afstamming. (Fig. 4)<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_6-300x99.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"99\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4468 aligncenter\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_6-300x99.jpg 300w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_6-1024x338.jpg 1024w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_6-768x253.jpg 768w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/2011_14_6.jpg 1171w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>C. Via een gepaarde koningin<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Telen we zelf onze koninginnen en laten we ze bevruchten op eigen stand of op een bevruchtingstand, bv. Kreverhille, of kopen we gepaarde koninginnen, dan weten we precies wanneer we er over kunnen beschikken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 8 dagen hiervoor worden de volken op TA gezet. De broedramen worden nagezien op zwermdoppen en eventueel gebroken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 In de BB worden redcellen opgetrokken. 8 dagen later worden die gebroken en voeren we, via een gesloten invoerkooitje, onze nieuwe koningin in (Fig. 5).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Na 5 of 6 dagen wordt de moer vrijgelaten uit het kooitje. Die arrestdagen zijn nodig om het broed van de oude koningin te laten uitlopen vooraleer het eerste broed van de jonge koningin zal gesloten worden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 We hebben 8 + 5 (6) + 9 = 22 (23) dagen; dus weinig speelruimte om de varroa te bestrijding, v\u00f3\u00f3r de varroa terug kan migreren in het broed.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Indien de ingevoerde moer niet aanvaard werd omdat er wellicht een redcel is blijven staan, dient eerst de redkoningin verwijderd te worden. Pas nadien kan het volk terug in zijn oorspronkelijke toestand gebracht worden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Behouden van de redkoningin is geen goede optie.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Bij het breken van redcellen, is het nodig om de raten bijenvrij te maken.<br \/>\n<\/em><\/strong><strong><em>E\u00e9n redcel overslaan betekent onherroepelijk de dood van de ingevoerde koningin, zelfs als ze de 5 dagen in haar arrestkooi overleeft.<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Varroabestrijding in twee delen<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Ongeacht welke variant wordt toegepast: via zwermdop, via rijpe dop of via leggende koningin, de bestrijding van de varroa is steeds dezelfde.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>1. Onderste bak\u00a0<\/em><\/strong>(Fig. 3)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Een darrenraam met open broed wordt samen met de koningin in de onderste romp geplaatst. Gedurende 9 dagen, v\u00f3\u00f3r het laatste darrenbroed sluit, kunnen varroa\u2019s enkel in dit broed terecht. We verwijderen en vernietigen het gesloten darrenbroed met de inzittende varroamijten, v\u00f3\u00f3r er darren uitlopen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 V\u00f3\u00f3r het eerste werksterbroed sluit, wordt via de bodem behandeld met mierenzuur. Dosis: 20 ml mierenzuur concentratie van 85% op een vaatdoek van 20 cm op 20 cm.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Eventueel de behandeling na 2 en na 4 dagen nog eens herhalen, afhankelijk van de mijtenval.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Ervaring met deze methode: geringe mijtenval, de meerderheid van de varroa\u2019s zit in de BB, hun biotoop. Is er een open darrenraam gebruikt, overweeg dan om de mierenzuurbehandeling weg te laten of tot \u00e9\u00e9n behandeling te beperken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>2. Bovenste bak\u00a0<\/em><\/strong>(Fig. 3)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Ongeacht welke van de drie bovenstaande opties A, B of C, wordt toegepast, het laatste werksterbroed van de oude koningin zal in de BB na 21 uitgelopen zijn en het broed van de jonge koningin zal nog niet gesloten zijn. Dat betekent dat al de mijten op de bijen zitten en ze doeltreffend kunnen bestreden worden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 We bedruppelen nu de BB met een suikeroplossing van 1 deel suiker op 1 deel water (1 op 1) met 3,5 % oxaalzuur. Dosis: 20 \u00e0 25 ml oxaalzuuroplossing.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Controle van de mijtenval is niet mogelijk bij gebrek aan een varroarooster. Die is technisch niet te combineren met een separator. Controle na 2 \u00e0 4 weken van de natuurlijke mijtenval gedurende 10 dagen zal bewijzen dat het merendeel der mijten gedood is.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Bij mislukken, m.a.w. de jonge koningin in de BB is verloren gegaan, zowel bij optie A, B, en C, moet de bestrijding van de varroa na 21 dagen zeker uitgevoerd worden vooraleer het volk te verenigen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Hereniging van het volk<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 We herenigen het volk pas na 10 tot 14 dagen na de behandeling van de BB.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Bij het herenigen worden de BB en HZ terug in hun oorspronkelijke positie geplaatst. We behouden de jonge moer en de oude moer wordt gedood. Indien ze nog waardevol is, vb. teeltmoer, kan een aflegger opgezet worden met 3 of 5 ramen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 Het tijdstip van het jaar bepaalt of de broedbeperking nog aangehouden blijft.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u2022 De doeltreffendheid van deze bestrijdingsmethode is zeer hoog. Toch dringt zich een herhalingsbehandeling op eind augustus begin september. Het aantal restmijten, hoe weinig ook, verdubbelt maandelijks en er kan ook nog omgevingsbesmetting optreden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong><em>Via de separator behouden de beide deelvolken dezelfde geur.<br \/>\n<\/em><\/strong><strong><em>Herverenigen is risicoloos!<\/em><\/strong><em><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Besluit<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">1. De TA is een snelle en effici\u00ebnte methode om het zwermen te beheersen. Met broedbeperking gaat het nog gemakkelijker.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">2. Koninginnen telen met de TA geeft meer zekerheid voor het aanvaarden van ge\u00ebnte doppen en het bekomen van vitale koninginnen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">3. Koninginnenbrij oogsten geeft een vrij grote opbrengst per oogstronde, maar er kan slechts drie- tot viermaal geoogst worden. Een volgende oogst zal niet meer renderen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">4. Via de TA varroa bestrijden tijdens de dracht is effici\u00ebnt en geeft garantie op vitale, varroaarme, sterke wintervolken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">5. Eventuele mislukkingen kunnen steeds op eenvoudige wijze rechtgezet worden terwijl de honingproductie gewoon doorgaat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>Uitschrijven en lezen van de methode van de TA is langdradig. Ze toepassen is eenvoudig en gaat snel. Veel succes!<br \/>\n<\/em><em>Meer uitleg?\u00a0<a href=\"mailto:rdcroock@pandora.be\">rdcroock@pandora.be<\/a><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em>Met dank aan Hugo Schelfhout voor zijn gewaardeerde medewerking<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond Jaargang: 97 Jaar: 2011 Maand: Mei Auteurs: Roger De Croock VEELZIJDIGHEID VAN EEN TUSSENAFLEGGER De tussenaflegger (TA) werd, lang geleden, beschreven door K. Weiss in zijn boek\u00a0De Weekeindimker. Ook Pfefferl\u00e9 beschreef de TA als een techniek om bijenvolken van hun zwemneigingen af te helpen zonder, of met nauwelijks een [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":0,"parent":301,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2761"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4469,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2761\/revisions\/4469"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}