{"id":2891,"date":"2020-05-17T12:48:16","date_gmt":"2020-05-17T10:48:16","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=2891"},"modified":"2020-05-17T12:48:16","modified_gmt":"2020-05-17T10:48:16","slug":"biotechnische-populatiebeheersing-van-de-varroamijt","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=2891","title":{"rendered":"BIOTECHNISCHE POPULATIEBEHEERSING VAN DE VARROAMIJT"},"content":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond<\/strong><\/span>
\nJaargang: 98<\/strong><\/span>
\nJaar: 2012<\/strong><\/span>
\nMaand: Mei<\/strong><\/span>
\nAuteurs: Herwig Ramon, Octaaf Van Laere<\/strong><\/span><\/p>\n

BIOTECHNISCHE POPULATIEBEHEERSING VAN DE VARROAMIJT<\/strong><\/span><\/h2>\n

Inleiding<\/strong><\/span><\/p>\n

\"14<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

De wetenschappelijke grondslag om over te gaan tot warmtebehandeling in het streven naar een oordeelkundige beheersing van de bijenparasiet\u00a0Varroa destructor<\/em>, ligt in voorafgaand wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot de\u00a0weerstand van enerzijds de varroamijt en anderzijds de verschillende stadia van de honingbij tegen verhoogde temperaturen.<\/span><\/p>\n

De warmtetolerantie van varroamijten en bijenbroed ligt dicht bij elkaar. Varroamijten verdragen tot 42-43\u00b0C, broedstadia verdragen 44-45\u00b0C gedurende 5 minuten. De verhoogde luchttemperatuur in de warmtekast zal daarom beperkt worden in tijd en nooit boven 47\u00b0C liggen. Ook bij bijen zal de verhoogde temperatuur beperkt worden in tijd en steeds onder de\u00a050\u00b0C blijven. Dit is zeker het geval wanneer de warmtebehandeling bij totale bijenvolken toegepast wordt, aangezien een ongecontroleerde warmtebehandeling het \u2018warmlopen\u2019 van de kolonie en\/of het \u2018inballen\u2019 van de koningin in de hand kan werken.<\/span><\/p>\n

Naar gegevens uit de wetenschappelijke literatuur en uit eigen ervaring zijn er twee systemen die voor praktische toepassing van warmtebehandeling in<\/span><\/p>\n

\"14aanmerking komen:<\/span><\/p>\n

– met de\u00a0thermobox\u00a0<\/strong>wordt een volledige bijenkolonie, d.w.z. met bijen, behandeld.<\/span><\/p>\n

Zoals geweten, plant de varroamijt zich voort in het gesloten bijenbroed. De ontwikkeling van de jonge mijten gebeurt dan ook ten koste van de ontwikkeling van de bijenpop. De schade die de bij hierbij oploopt, kan ge\u00ebvalueerd worden bij de volwassen bij: misvormde en minder levenskrachtige bijen. Bij een ernstige besmetting zal de bijenpopulatie zienderogen afnemen: de ontvolking kan zich in enkele weken of zelfs enkele dagen voltrekken. De instorting van het bijenvolk kan ook het gevolg zijn van secundaire infecties (vnl. virussen).<\/span><\/p>\n

Volgens de wetenschappelijke literatuur en uit eigen ervaring blijkt dat de mijtenpopulatie zich min of meer verdubbelt per maand. Dit zou overeenkomen met een toename van de mijtenpopulatie van 200\/ jaar. Dit blijkt eveneens uit figuur 1, waarbij de natuurlijke mijtenval\u00a0gedurende drie opeenvolgende maanden gevolgd werd.<\/span><\/p>\n

\"14<\/span><\/p>\n

Een effici\u00ebnte varroabehandeling vereist dan ook dat minstens 99,5% van de mijten gedood\u00a0wordt. Momenteel voldoet geen enkele methode of behandeling aan deze voorwaarde. Het is dan ook noodzakelijk meerdere methoden of behandelingen te combineren om de mijtenpopulatie binnen aanvaardbare perken te houden.<\/span><\/p>\n

Chemische behandelingen kunnen ongewenste residu\u2019s nalaten of de bijenpopulatie extra belasten. Een warmtebehandeling is dan ook een waardig alternatief om dit te verhinderen of enigszins te beperken.<\/span><\/p>\n

Verworven knowhow<\/strong><\/span><\/p>\n

Reeds rond de jaren \u201990 zijn enkele praktijkimkers gestart met het aanwenden van warmtebehandeling van bijenkolonies tegen de varroamijt. Dit gebeurde in samenwerking met gerenommeerde instituten in Duitsland en Griekenland. Andere behandelingen en methoden kenden echter prioriteit, zodat de warmtebehandeling op de achtergrond belandde. De knowhow die gedurende de laatste jaren bereikt werd, mag zeker niet onderschat worden en dient, mede door het falen van de behandelingen die eerder prioritair\u00a0waren, meer en meer aandacht.<\/span><\/p>\n

Het is dan ook aangewezen om terug extra aandacht te besteden aan de warmtebehandeling van zowel bijenbroed als van totale bijenvolken.<\/span><\/p>\n

Zowel te Edegem als te Gent hebben we gedurende enkele jaren warmtebehandelingen uitgevoerd met de apithermkast op basis van de richtlijnen, die gedetailleerd weergegeven zijn in het gepubliceerd boekje over biotechnische beheersing van de varroase. Met de apithermkast wordt echter enkel gesloten broed behandeld en wordt de mijtenpopulatie onvoldoende teruggedrongen.<\/span><\/p>\n

In 2006 werd de toepassing van de thermobox ontwikkeld. Hiermee kan het totale bijenvolk een warmtebehandeling ondergaan. Experimenten hebben aangetoond dat de thermobox voldoende perspectieven biedt om ook in het midden van het broednest een voldoende hoge temperatuur te bereiken om de varroamijt te doden.<\/span><\/p>\n

In de praktijk valt dit echter niet mee, wanneer ook bijen aanwezig zijn bij de warmtebehandeling. Hieruit blijkt dat de vooropgestelde temperatuur (42-43\u00b0C) na 30\u2019<\/span><\/p>\n

behandeling niet bereikt wordt in het midden van het broednest. Dit blijkt duidelijk uit figuur 2. Hierbij werd een inkomende temperatuur van 50\u00b0C ingesteld en betrof het een vrij goed ge\u00efsoleerde kast (Segeberger kunstoffbeute) met open bodem.<\/span><\/p>\n

\"14<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Tot 2006 werd enkel gesloten broed behandeld door gebruik te maken van de apithermkast. Het resultaat werd gecontroleerd door drie weken voor en drie weken na de hyperthermiebehandeling, om de vier dagen, de mijtenval op een bodemwindel te tellen en te noteren. De nimfstadia werden afzonderlijk genoteerd.<\/span><\/p>\n

Bij een warmtebehandeling van (enkel gesloten) bijenbroed zijn de gegevens van de tweede en de derde week na behandeling heel belangrijk, immers twee weken na de behandeling is al het behandelde broed uitgelopen, waardoor het aantal gevallen dode mijten in de daarop volgende dagen drastisch zou moeten dalen. Dit blijkt eveneens uit figuur 3.<\/span><\/p>\n

Met de thermobox werd vanaf 2006 ge\u00ebxperimenteerd: nu werd de volledige bijenkolonie (bijen \u2013 open en gesloten broed) thermisch behandeld. Ook hier werd zowel voor als na de behandeling de mijtenval geteld en genoteerd.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\"14<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bij een warmtebehandeling met de thermobox valt op dat enkele dagen na de behandeling de mijtenval lichtjes toeneemt, maar dat deze vrij vlug terug daalt naar de oorspronkelijke waarde (figuur 4).<\/span><\/p>\n

Blijkbaar zijn hier vooral (of enkel) de mijten die zich op de volwassen bijen bevonden, met een verhoogde temperatuur geconfronteerd geworden.<\/span><\/p>\n

Verder praktijkonderzoek<\/strong><\/span><\/p>\n

Onder enig voorbehoud zou men, rekening houdend met figuren 3 en 4, kunnen afleiden dat, bij een behandeling met:<\/span><\/p>\n

\u2014 de apithermkast :
\n\u2022 er mijtensterfte in het behandelde broed optreedt,
\n\u2022 de mijtenpopulatie in het bijenvolk minder snel toeneemt en
\n\u2022 de mijtenpopulatie na \u00e9\u00e9n behandeling onvoldoende afgenomen is;<\/span><\/p>\n

\u2014 de thermobox<\/span><\/p>\n

\u2022 de verhoogde mijtenval te wijten is aan de mijten die op de bijen vertoeven,<\/span><\/p>\n

\u2022 de mijten in het broed amper of niet geraakt worden en<\/span><\/p>\n

\u2022 een warmtebehandeling van bijen met gesloten broed minder wenselijk is.<\/span><\/p>\n

Het voordeel echter dat de thermobox ten opzichte van de apithermkast biedt, is dat die:<\/span><\/p>\n

\u2022 overal inzetbaar is,<\/span><\/p>\n

\u2022 vrij eenvoudig is in gebruik en<\/span><\/p>\n

\u2022 mits een minimale aanpassing op elk kasttype kan toegepast worden, zowel voor de behandeling van bijen als voor de behandeling van gesloten broed.<\/span><\/p>\n

Verdere praktijkbehandelingen i.v.m. de mogelijkheden van de thermobox om de varroapopulatie binnen aanvaardbare grenzen te houden, weliswaar voor de kleine imker, biedt alsnog voldoende perspectieven. In dit geval moet de verdere ontwikkeling zich eerder\u00a0toespitsen op de effici\u00ebntie die de thermobox biedt bij een warmtebehandeling op bijen zonder broed \u00e9n op gesloten broed zonder bijen.<\/span><\/p>\n

(*) Deelproject in uitvoering van het EU-bijenteeltprogramma van de bijenteeltfederaties VNIF vzw en AVI vzw, in samenwerking met KonVIB vzw.<\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond Jaargang: 98 Jaar: 2012 Maand: Mei Auteurs: Herwig Ramon, Octaaf Van Laere BIOTECHNISCHE POPULATIEBEHEERSING VAN DE VARROAMIJT Inleiding   De wetenschappelijke grondslag om over te gaan tot warmtebehandeling in het streven naar een oordeelkundige beheersing van de bijenparasiet\u00a0Varroa destructor, ligt in voorafgaand wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot de\u00a0weerstand van […]<\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":0,"parent":354,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2891"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2892,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2891\/revisions\/2892"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}