{"id":3301,"date":"2020-05-19T14:05:59","date_gmt":"2020-05-19T12:05:59","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=3301"},"modified":"2020-06-26T07:32:13","modified_gmt":"2020-06-26T05:32:13","slug":"royalactine-als-verjongingskuur-ook-voor-de-mens","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=3301","title":{"rendered":"ROYALACTINE ALS VERJONGINGSKUUR, OOK VOOR DE MENS"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Jaargang: 101<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Jaar: 2015<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Maand: Maart<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Auteurs: Uli Ernst, Giel Detienne, Wouter De Haes, Liliane Schoofs en Liesbet Temmerman \u2013KU Leuven Functional Genomics and Proteomics<\/strong><\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 24px; color: #ff9900;\"><strong>ROYALACTINE ALS VERJONGINGSKUUR, OOK VOOR DE MENS<\/strong><\/span><\/h2>\n<div class=\"WordSection1\">\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><i>Er zijn grote verschillen tussen een werksterbij en een koningin. Jullie weten het allemaal: koninginnen zijn ongeveer twee keer zo groot en zwaar (ca. 200 mg), hebben een angel zonder weerhaakjes, een korte tong,<\/i><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_1-300x229.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"229\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4512\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_1-300x229.jpg 300w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_1.jpg 404w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><i><\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><i>minder facetten in de ogen en minder geurreceptoren, geen pollenverzamelapparaat op de achterpoten, geen wasklieren en Nasonov-klieren maar grote mandibelklieren, ingekerfde mandibelen, een grote spermakamer en 140-180 ovariolen (werksters maar 2-12). Dat zijn dan enkel de morfologische verschillen (Winston 1987, Page 2013).<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><i>Verdere verschillen vind je in het gedrag, de fysiologie, de feromonen die ze afgeven, de ontwikkelingssnelheid en hun levensduur. Dat laatste verschil is erg opmerkelijk: terwijl werksters in de zomer maar enkele weken leven, kan een koningin vrij oud worden, vaak twee jaar en meer (Page en Peng 2001). Er zijn zelfs berichten van acht jaar oude koninginnen (Bozina 1961 fide Page en Peng 2001), ook al is dit eerder uitzonderlijk. Wat nu precies de oorzaak is voor het verschil in levensduur, is momenteel niet geweten.<\/i><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_2-285x300.jpg\" alt=\"\" width=\"285\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4513 aligncenter\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_2-285x300.jpg 285w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_2.jpg 444w\" sizes=\"(max-width: 285px) 100vw, 285px\" \/><\/p>\n<\/div>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">\u00a0<strong>Royalactine bij bijen, fruitvliegen en wormpjes<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Een belangrijk verschil tussen werksters en koninginnen is de hoeveelheid gel\u00e9e royale (ook gekend als koninginnevoedersap of koninginnegelei) die de jonge larven voorgeschoteld krijgen. E\u00e9n bepaald eiwit (royalactine) uit dit complexe mengsel is essentieel voor de ontwikkeling tot koningin (Kamakura 2011).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Zeer verrassend is dat dit eiwit ook bij andere diertjes in staat is de levensduur en de vruchtbaarheid te verhogen. Dit werd eerst bij de fruitvlieg Drosophila<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_3-300x235.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"235\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4514 aligncenter\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_3-300x235.jpg 300w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_3.jpg 449w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">melanogaster ontdekt (Kamakura 2011). Recent werd dezelfde bevinding ook waargenomen bij Caenorhabditis elegans, een minuscuul wormpje dat in wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt als h\u00e9t model om veroudering te bestuderen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Deze wormpjes zijn makkelijk te kweken; ze zijn doorzichtig en kunnen met een eenvoudige lichtmicroscoop in detail bestudeerd worden, en hun volledige DNA-code is ontrafeld. Ook is het relatief makkelijk om sommige genen aan of uit te schakelen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Na toedienen van royalactine leven deze wormpjes gemiddeld 33% langer dan wormpjes die het zonder moeten stellen (Detienne et al. 2014) (figuur 1). Dit is een bijzonder sterk effect, en toont voor het eerst aan dat royalactine ook levensduurverlengend werkt bij niet-insecten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Meer goed nieuws is ook dat de wormpjes niet alleen gemiddeld 33% langer leven, maar ook langer gezond blijven (figuur 2). Een grote beweeglijkheid wijst op een goede gezondheid en wormpjes die royalactine hebben gegeten, bewegen veel meer dan controlewormen van dezelfde leeftijd. Deze bevinding is van groot belang, want langer leven is vooral aantrekkelijk indien het vooral betekent dat men nog langer gezond kan blijven.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Royalactine en receptormolecule EGFR<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Voor velen zal dit verbazingwekkend zijn, zeker als je weet dat de laatst gemeenschappelijke voorouder van insecten en rondwormen meer dan 500 miljoen jaar geleden leefde (Rota-Stabelli et al. 2013). Toch verlopen veel biologische processen op het niveau van de cellen gelijkaardig. Men spreekt van \u2018geconserveerde functies\u2019. Daarom kunnen deze geconserveerde functies (bv. de werking van specifieke onderdelen van de cel) gemakkelijker bestudeerd worden bij organismen, die zich daartoe beter lenen. Dergelijke organismen worden modelorganismen genoemd. De bevindingen kunnen in een later stadium geverifieerd worden bij andere proefdieren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Van het eiwit royalactine weet men ondertussen dat het zijn levensduurverlengend effect enkel kan uitoefenen als een bepaald receptormolecule (EGFR: Epidermale Groei Factor Receptor) op de cellen aanwezig is (Kamakura 2011, Detienne et al. 2014). Deze receptor komt niet alleen bij ongewervelde dieren voor maar ook bij de gewervelden, en ook bij de mens \u2013 daarover straks meer. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe royalactine met deze receptor (EGFR) interageert.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Door het uitschakelen van het molecule dat normaalgezien aan EGFR bindt (het zogenaamde ligand) werd aangetoond dat royalactine alleen niet volstaat om EGFR te activeren. Wellicht verandert royalactine de<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_4-234x300.jpg\" alt=\"\" width=\"234\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4515 aligncenter\" srcset=\"https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_4-234x300.jpg 234w, https:\/\/konvib.be\/wp-content\/uploads\/9_4.jpg 283w\" sizes=\"(max-width: 234px) 100vw, 234px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">eigenschappen van de receptor, of van het ligand \u2013 dit wordt nu verder onderzocht aan de KU Leuven. Eerder dan op bijen, blijven de onderzoekers hiervoor op de rondwormpjes werken. Die zijn immers veel gemakkelijker te hanteren voor laboratoriumproeven: ze kennen geen seizoenen, zwermen niet, steken niet, \u2026<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><strong>Royalactine en de mens<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Eerder merkten we op dat de receptor waarop royalactine inwerkt ook voorkomt bij de mens. Zou het gel\u00e9e royale mogelijkerwijze ook bij de mens deze gunstige levensduurverlengende effecten teweegbrengen? Enkele kanttekeningen zijn hier aan de orde.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Ten eerste: gel\u00e9e royale is een complex mengsel van een heel gamma aan eiwitten, aminozuren, suikers, vetten, vitaminen, en nog heel wat andere stoffen. Tot nu toe zijn van dit mengsel nog maar twee stoffen in detail onderzocht bij proefdieren: het eiwit royalactine (Detienne et al. 2014) en het vetzuur 10-hydroxy-2-deceenzuur (Honda et al. 2011). Er zijn dus nog een hele resem andere stoffen in het mengsel aanwezig die zowel positieve als negatieve effecten kunnen hebben.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Ten tweede: er zijn studies met gel\u00e9e royale op muizen, hamsters, ratten en op menselijke cellen uitgevoerd, maar amper studies met grote populaties van mensen. Hoewel er in kleinschalige studies vermeld wordt dat gel\u00e9e royale cholesterolverlagend zou kunnen werken, ontbreekt elk duidelijk bewijs (M\u00fcnstedt et al. 2009). De Europese overheid besloot dan ook dat er tot nu toe geen concrete aanwijzingen zijn van positieve effecten van de consumptie van gel\u00e9e royale (EFSA Panel on Dietetic Products 2011).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Ten derde: sommige mensen kunnen een allergische reactie tegen gel\u00e9e royale ontwikkelen, die kans is er vooral voor wie al last heeft van andere allergie\u00ebn (Takahama en Shimazu, 2006). Hiernaast kan de gel\u00e9e royale ook met andere stoffen gecontamineerd zijn (bv. pesticiden, varroaciden of zware metalen).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Ten vierde: bij de orale toediening van gel\u00e9e royale kunnen de eiwitten afgebroken worden in de maag en dunne darm, en zo hun effect (als dat er zou zijn) niet altijd uitoefenen. Dat belet niet dat andere ingredi\u00ebnten (of kleine fragmenten van de eiwitten) mogelijk wel worden opgenomen en effectief kunnen zijn.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">Tenslotte: het eiwit royalactine werkt \u2013 zij het onrechtstreeks \u2013 in op de EGFR receptor, en dit leidt bij de honingbij, de fruitvlieg, en een wormpje tot een langer gezond leven. Terwijl cellen bij volwassen wormpjes niet meer kunnen delen, en de worm dus geen kanker kan krijgen, zet dezelfde receptor bij de mens cellen aan tot delen en is deze receptor betrokken bij het ontstaan van sommige kankers. Er zal dus een goede balans moeten gezocht worden tussen het teveel en te weinig stimuleren van deze receptor.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\"><em><strong>Referenties<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'comic sans ms', sans-serif; font-size: 20px;\">De uitgebreide referentielijst is te verkrijgen bij de redactie.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bron: Maandblad van de Vlaamse Imkersbond Jaargang: 101 Jaar: 2015 Maand: Maart Auteurs: Uli Ernst, Giel Detienne, Wouter De Haes, Liliane Schoofs en Liesbet Temmerman \u2013KU Leuven Functional Genomics and Proteomics ROYALACTINE ALS VERJONGINGSKUUR, OOK VOOR DE MENS Er zijn grote verschillen tussen een werksterbij en een koningin. Jullie weten het allemaal: koninginnen zijn ongeveer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":163,"featured_media":0,"parent":784,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/163"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3301"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4516,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3301\/revisions\/4516"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/konvib.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}