{"id":911,"date":"2020-05-06T09:25:49","date_gmt":"2020-05-06T07:25:49","guid":{"rendered":"http:\/\/jvbsoftware.be\/?page_id=911"},"modified":"2020-05-31T23:11:30","modified_gmt":"2020-05-31T21:11:30","slug":"varroase","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/konvib.be\/?page_id=911","title":{"rendered":"Varroase"},"content":{"rendered":"

VARROASE<\/span><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

De varroase is een besmettelijke parasitaire ziekte veroorzaakt door de mijt\u00a0Varroa destructor<\/em>. Het is een van de gevaarlijkste plagen voor de bijen. Het is pas sinds 1984 dat we deze mijt in ons land kennen. Het is een uitwendige mijt, die behoort tot de spinachtigen. De mijt is met het blote oog waar te nemen. De mijt leeft op de larven en volwassen bijen en voedt zich door bloed (hemolymfe) te zuigen.<\/span>
\nDe vrouwelijke mijt is hel bruin en ovaal van vorm, 1,1 mm lang en 1,5 mm breed. Het lichaam is bedekt met een rugschild, waarop talrijke stijve vertakte haren voorkomen. De vier paar korte gebogen poten zitten verscholen onder het rugschild. Deze poten zijn voorzien van hechtnapjes. Het mannetje is iets kleiner, witgrijs en bijna rond.<\/span><\/p>\n

Voortplanting<\/em><\/strong><\/span>
\nVoor het sluiten van het broed kruipen \u00e9\u00e9n of meer volwassen vrouwtjes tussen de bijenlarven en de celwand. Eenmaal in de cel plakken de mijten vast in het voedersap. Pas als de larve het laatste voedersap heeft opgegeten, kunnen de mijten weer vrij bewegen. De cel is inmiddels gesloten en 60 uur na het sluiten legt de varroamijt een eitje, vervolgens elke 30 uur nog een. Het eerste eitje levert doorgaans een mannelijke mijt, de volgende zijn vrouwtjes. Na 6 tot 7 dagen is het mannetje volwassen, het vrouwtje na 7 tot 8 dagen. De paring gebeurt in de broedcel. Bij het uitlopen van de jonge bijen komen alleen volwassen bevruchte varroawijfjes naar buiten. Bij werksterbroed kunnen dat 1 tot 2 bevruchte wijfjes zijn per binnengedrongen stammoeder. Bij darrenbroed zullen 3 tot 4 bevruchte wijfjes uit de cel lopen per stammoeder. Er bestaat een voorkeur van de varroamijt voor darrencellen. In darrencellen worden ongeveer zesmaal zoveel mijten gevonden als in werkstercellen.<\/span>
\nMannelijke mijten sterven bijna onmiddellijk na het uitlopen van de bijen, zij kunnen niet overleven buiten de broedcellen. De levensduur van de wijfjes is in de zomer 2 tot 3 maanden, in de winter 5 tot 8 maanden. Hierdoor kunnen ze tijdens de broedloze winterperiode overleven. Buiten de levende bij kan de mijt niet overleven.<\/span><\/p>\n

Ziektebeeld<\/em><\/strong><\/span>
\nDoordat de mijten leven van bijenbloed verzwakken de bijen, vermindert hun vitaliteit en activiteit en leven ze korter. Bij een middelmatige aantasting zijn de beschadigingen niet zo direct herkenbaar. Bij sterke aantasting (3.000 en meer varroa’s in een volk) neemt de varroa een groot deel van de eiwitten van de larve weg zodat deze tekort heeft aan voedsel. De jonge bijen zijn sterk verzwakt en dit werkt de vermeerdering van DWV-virussen (Deformed Wing Virus) en APV-virussen (Acute Paralysis Virus) in de hand. Het DWV-virus veroorzaakt ernstige<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/span><\/p>\n

misvormingen, zo krijgen we bijen met verschrompelde poten en vleugels en een verkort achterlijf. Het APV-virus tast het broed aan, de larve sterft af en het broedbeeld gaat gelijken op dat van het goedaardig Europees vuilbroed. De vitaliteit van het volk wordt hierdoor zodanig aangetast dat de arbeidsverdeling in de kolonie volledig verstoord wordt. Het aantal verzwakte bijen wordt steeds maar groter, waardoor uiteindelijk het hele volk na een drietal jaar ten onder gaat.<\/span><\/p>\n

Verspreiding<\/em><\/strong><\/span>
\nOorspronkelijk werd de varroa eerst vastgesteld op de Aziatische honingbij (Apis cerena), waar er een biologisch evenwicht was tussen de gastheer en de parasiet. Door transport van de Europese honigbij (Apis mellifera) naar Azi\u00eb rond 1950 werd de natuurlijke geografische barri\u00e8re opgeheven. Zo kon de invasie over de hele wereld beginnen op de totaal niet aangepaste Apis mellifera. Onder natuurlijke omstandigheden bedraagt de uitbreiding van de varroa ongeveer 30 km per jaar. Deze werd aanzienlijk versneld door het ongecontroleerd vervoer van bijen en bijenvolken. Sinds 1984 is de varroamijt aanwezig in het oosten van Belgi\u00eb en heeft ze zich in 5 jaar tijd verspreid naar het uiterste westen.<\/span>
\nDe verspreiding van bijenvolk tot bijenvolk geschiedt door het vervliegen van darren of verdwaalde werksters, of door roverij. Anderzijds kan de verplaatsing van ge\u00efnfecteerd broed door de imker of het introduceren van een nieuwe koningin eveneens varroase verspreiden.<\/span><\/p>\n

Herkenning<\/em><\/strong><\/span>
\nDe besmettingsgraad kan berekend worden met behulp van een varroabodem (bodem met draadrooster en schuiflade). Op de bodem kan men de natuurlijke mijtenval vaststellen. De omrekening van natuurlijke mijtenval naar besmettingsgraad hangt af van het seizoen en de toestand van het volk.<\/span>
\nVan mei tot september:<\/span>
\n– 1 mijt per dag: x 300<\/span>
\n– 100 mijten per dag: x 100<\/span>
\nVoor de herfst en de winter bedraagt de omrekeningsfactor 500.<\/span>
\nDeze berekening geeft slechts een indicatie en is zeker niet absoluut. Het is wel van het allergrootste belang de mijtenval gedurende het hele jaar te volgen om gepast en tijdig te kunnen reageren. Men gaat ervan uit dat de mijten zich in de broedperiode om de maand verdubbelen. Een mijtenpopulatie van 1000 in mei, worden er 2000 in juni, 4000 in juli, enz.<\/span>
\nWanneer men verscheidene bijen met verschrompelde poten en vleugels en een verkort achterlijf waarneemt, kan men stellen dat deze kolonie sterk besmet is en moet men drastisch ingrijpen.<\/span><\/p>\n

Bestrijding<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

In principe is er een meldingsplicht voor de varroase, maar in de praktijk wordt het niet gedaan aangezien de varroase algemeen verspreid is. Men is op zoek naar varroatolerante bijen die in staat zijn samen te leven met de varroamijt en er geen noemenswaardige schade van ondervinden. Maar dat is voorlopig nog toekomstmuziek. Tot dusver moeten we ons behelpen met bestrijdingsmiddelen om de varroapopulatie binnen bepaalde grenzen te houden.<\/span>
\nWe beschikken over drie groepen bestrijdingsmiddelen: de chemische, de biochemische en de biotechnische.<\/span><\/p>\n

\u00a0De\u00a0chemische middelen<\/em><\/strong>\u00a0bevatten schadelijke residu\u2019s voor de mens en het milieu. Al deze middelen, zoals Apistan (actieve stof\u00a0fluvalinaat<\/em>), Apivar (actieve stof\u00a0amitraz<\/em>) en Perizin (actieve stof\u00a0coumaphos<\/em>)\u00a0zijn niet meer toegelaten\u00a0<\/strong>zonder voorschrift van een dierenarts.<\/span><\/p>\n

De\u00a0biochemische middelen<\/em><\/strong>\u00a0zijn gemaakt van stoffen die in de natuur voorkomen, maar bij verkeerd gebruik kunnen ze ook schadelijk zijn voor de mens.<\/span><\/p>\n