De tropimijt (tropilaelaps mijt): Wat is het, waar komt ze vandaan en waarom vormt ze een risico voor ons als Vlaamse imkers?

De tropimijt, of Tropilaelaps, is één van de grootste opkomende bedreigingen voor honingbijen wereldwijd. Hoewel deze parasiet gelukkig nog niet in Europa is opgedoken, waarschuwen specialisten dat de kans dat tropilaelaps onze regio bereikt reëel wordt. Voor Vlaamse imkers is het daarom belangrijk om te weten wat de tropimijt precies is, waar ze vandaan komt en welke stappen we kunnen zetten om onze bijenvolken te beschermen.

Wat is de tropimijt (Tropilaelaps)?

De tropimijt is een kleine, langwerpige parasitaire mijt van ongeveer 1 × 0,5 mm. Ze lijkt op varroa, maar is sneller, kleiner, lichter van kleur en agressiever in haar voortplanting.
Van de vier gekende Tropilaelaps-soorten zijn vooral Tropilaelaps clareae en Tropilaelaps mercedesae gevaarlijk voor onze westerse honingbij (Apis mellifera).

Enkele opvallende kenmerken van de tropimijt:

• loopt zeer snel over de ramen

• voedt zich uitsluitend met broed, nooit met volwassen bijen

• doorboort de poppen en larven en zuigt hun hemolymfe

• voltooide levenscyclus in ongeveer één week, dus veel sneller dan varroa

• kan een volk volledig doen instorten binnen 2 à 3 maanden

De tropimijt veroorzaakt misvormd broed, geperforeerde celdoppen, “kaal broed”, kruipende bijen en een dramatische verzwakking van het volk.

Waar komt de tropimijt vandaan?

De tropimijt komt oorspronkelijk voor in Zuid- en Zuidoost-Azië, waar ze leeft op inheemse bijensoorten.
Maar de voorbije jaren heeft Tropilaelaps zich verder verspreid richting:

• Centraal-Azië,

• de Kaukasus,

• de Zwarte Zee-regio

Dat maakt de dreiging voor Europa reëel. Hoe dichter de tropimijt geografisch bij de EU komt, hoe groter de kans op toevallige of illegale insleep via handel, transport of bijenmateriaal.

Waarom is de tropimijt een bedreiging voor Vlaamse imkers?

1. Superhoge voortplantingssnelheid

De levenscyclus van slechts één week zorgt ervoor dat de tropimijt zich véél sneller vermenigvuldigt dan varroa. In een kolonie met veel broed kan de explosieve groei nauwelijks worden ingedamd

2. Eenmaal binnen = niet meer uit te roeien

In alle landen waar Tropilaelaps opdook, is de parasiet nooit meer verdwenen. Er bestaat geen effectieve behandeling om een regio opnieuw tropimijt-vrij te maken.

3. Symptomen lijken sterk op varroa

Daardoor kan de tropimijt onopgemerkt blijven tot de schade groot is. Misvormde poppen, dode larven en kruipende bijen komen immers ook voor bij varroa.

Voor Vlaanderen zou een introductie een enorme impact hebben op zowel hobby- als beroepsimkers.

Wat moeten we vooral vermijden om de tropimijt hier niet te krijgen?

1. Geen bijen of broed importeren uit risicogebieden

De tropimijt verspreidt zich vooral via bijenvolken, pakketbijen en broedramen.
De EU-wetgeving verbiedt daarom de invoer van:

• pakketbijen en kolonies uit bijna alle niet-EU-landen (behalve Zwitserland),

• koninginnen uit niet-goedgekeurde landen.

2. Geen gebruikte imkermaterialen meebrengen van reizen

Ramen, kastmateriaal en zelfs oude bijenproducten kunnen besmet zijn.
Reis je als imker naar landen waar de tropimijt voorkomt? Neem dan niets mee naar huis!

3. Correcte registratie van bijenstanden

Alle imkers in België zijn verplicht hun bijenstanden te registreren. Dit helpt bij vroege detectie en snelle actie bij een mogelijke introductie

4. Aandacht voor monitoring en preventie

Er bestaan vier opsporingsmethoden:

• broed ontzegelen,

• gebruik van kleefplaten als bodemonitoring,

• bots-test,

• poedersuikermethode op bijen.

Regelmatig controleren = sneller ontdekken

Wat doe je bij een vermoeden van tropimijt?

In België moet je als imker onmiddellijk het FAVV (Lokale Controle Eenheid) contacteren.
Je hoeft zelf geen monsters op te sturen, het FAVV komt ter plaatse

Meer info over de tropimijt

Meer info over de Tropimijt vind je via deze link, ook op de website van Imkers Neteland vzw vind je actuele informatie over de Tropimijt